Przejdź do zawartości

Ùkrajina

Z Wikipedia
Ùkrajina
Україна
Fana Ùkrajinë
Fana
Herb Ùkrajinë
Herb
Mòtto: (ukr.) Воля, Злагода, Добро
Himn: Szcze ne wmerla Ukrajina
Ùkrajina na karce
Òficjalny jãzëkùkrajińsczi
Stolëca Czijew
Fòrma państwa repùblika
PrezydeńtWołodymyr Zełensczi
PremiéraJulija Swyrydenko
Data ùsôdzenia24 zélnika 1991
Wiéchrzëzna
% wòdë
603 700 km²
12%
Lëdztwò (2007)45 830 000
Dëtkhrywna (UAH)
Czasowô conaUTC +2
Nôrodné swiãto24 zélnika
Kòd ISO 3166UA
Internet.ua
Aùtowi kòdUA
Telefón380

Ùkrajina (ùkr. Україна) – państwò w pòrénkòwi Eùropie. Jegò lëdztwò skłôdô 42 mln 965 tës. òsób (stój na lëstopadnik 2014 rokù, bez teritorium Krimu), wiéchrzëzna – 603 628 km². Na nordze greńczë z Biôłorusją, na zôpadze z Pòlską, Słowacką i Wãgrama, na pôłniowim zôpadze z Rumùńską i Mòłdawską, na pòrénkù i nordowim pòrénkù – z Ruską. Na pôłnim i pôłniowim pòrénkù Ùkrajina mô przëstãp do Czôrnégò i Azowsczégò Mòrza.

Ùkrajina dzeli sã na 24 òbwodë, Aùtonomiczną Repùblikã Krim i dwa gardë z osoblëwim statusã: Czijew (stolëca i nôwiãkszi gard) i Sewastopòl. Ùkrajina jawi sã parlamentarno-prezydencką repùbliką. Głównym òrganã państwòwi władzë je Nôwëższô Radzëzna Ùkrajinë (ùkr. Верховна рада України), a głową państwa – prezydent.

Wedle òglowégò spisënkù z 2001 Ùkrajińcë skłôdają 77,8% lëdztwa. Ùkrajinã zamieszkiwają téż m.jin. Rëskòwie (17,3% mieszkańców), Biôłorusënowie (0,6%), Mòłdawiónë (0,5%), Pòlôszë (0,3%)[1]. Wiãkszosc lëdztwa słëchô do chrzescyjańsczich kòscołów wschòdnégò òbrządkùprawòsławiô i grekòkatolëcëzmù.

Państwòwim jãzëkã je ùkrajińsczi. W rezultace pôrãsetlatny rusëfikacje we wschódnëch i pôłniowëch òbwodach baro rozkòscerzony je rusczi jãzëk.

Ùkrajina to drëdżé nôwiãkszé państwò w Eùropie pòdług miarë wiérzchù – 603 628 km², a òbczasã téż nôwiãkszé państwò, chtërno całowno leżi w Eùropie. Na swiece Ùkrajina zajimô 45. plac pòdług rozległoscë ji wiérzchù. Całownô długòsc grańcë Ùkrajinë to 6992 km. Nôwiãkszą górą Ùkrajinë je Gowerła.

Krajné pùńktë Ùkrajinë:

  • Północny – sedlëszcze Grémiacz w czernihowsczim òbwodze.
  • Pôłniowi – gard Foros na Krimie.
  • Zôpadny – wies Solomònowò w zakarpacczim òbwodze.
  • Wschodni – wies Raniô Zôria w ługańsczim òbwodze.

Òbaczë téż

[edicëjô | editëjë zdrój]

Bùtnowé lënczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Commons: Ùkrajina – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Państwa w Eùropie
Albańskô | Andorra | Aùstriô | Belgijskô | Biôłorus | Bòsnijô ë Hercegòwina | Bùlgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Dëńskô | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Islandëjô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Néderlandzkô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Sloweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcarskô | Szwedzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britanijô
Zanôléżné teritoria: Alandsczé òstrowë | Farersczé òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard
Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Pòdniéstrze