Ùkrajina

Ùkrajina
Україна

Fana Herb
Mòtto: (ukr.) Воля, Злагода, Добро
Himn: Szcze ne wmerla Ukrajina
Òficjalny jãzëk	ùkrajińsczi
Stolëca	Czijew
Fòrma państwa	repùblika
Prezydeńt	Wołodymyr Zełensczi
Premiéra	Julija Swyrydenko
Data ùsadzeniô	24 zélnika 1991
Wiéchrzëzna % wòdë	603 700 km² 12%
Lëdztwò (2007)	45 830 000
Dëtk	hrywna (UAH)
Czasowô cona	UTC +2
Nôrodné swiãto	24 zélnika
Kòd ISO 3166	UA
Internet	.ua
Aùtowi kòd	UA
Telefón	+380

Ùkrajina (ùkr. Україна) – państwò w pòrénkòwi Eùropie. Jegò lëdztwò skłôdô 42 mln 965 tës. òsób (stój na lëstopadnik 2014 rokù, bez teritorium Krimu), wiéchrzëzna – 603 628 km². Na nordze greńczë z Biôłorusją, na zôpadze z Pòlską, Słowacką i Wãgrama, na pôłniowim zôpadze z Rumùńską i Mòłdawską, na pòrénkù i nordowim pòrénkù – z Ruską. Na pôłnim i pôłniowim pòrénkù Ùkrajina mô przëstãp do Czôrnégò i Azowsczégò Mòrza.

Ùkrajina dzeli sã na 24 òbwodë, Aùtonomiczną Repùblikã Krim i dwa gardë z osoblëwim statusã: Czijew (stolëca i nôwiãkszi gard) i Sewastopòl. Ùkrajina jawi sã parlamentarno-prezydencką repùbliką. Głównym òrganã państwòwi władzë je Nôwëższô Radzëzna Ùkrajinë (ùkr. Верховна рада України), a głową państwa – prezydent.

Wedle òglowégò spisënkù z 2001 Ùkrajińcë skłôdają 77,8% lëdztwa. Ùkrajinã zamieszkiwają téż m.jin. Rëskòwie (17,3% mieszkańców), Biôłorusënowie (0,6%), Mòłdawiónë (0,5%), Pòlôszë (0,3%). Wiãkszosc lëdztwa słëchô do chrzescyjańsczich kòscołów wschòdnégò òbrządkù – prawòsławiô i grekòkatolëcëzmù.

Państwòwim jãzëkã je ùkrajińsczi. W rezultace pôrãsetlatny rusëfikacje we wschódnëch i pôłniowëch òbwodach baro rozkòscerzony je rusczi jãzëk.

Geògrafiô

Ùkrajina to drëdżé nôwiãkszé państwò w Eùropie pòdług miarë wiérzchù – 603 628 km², a òbczasã téż nôwiãkszé państwò, chtërno całowno leżi w Eùropie. Na swiece Ùkrajina zajimô 45. plac pòdług rozległoscë ji wiérzchù. Całownô długòsc grańcë Ùkrajinë to 6992 km. Nôwiãkszą górą Ùkrajinë je Gowerła.

Krajné pùńktë Ùkrajinë:

• Północny – sedlëszcze Grémiacz w czernihowsczim òbwodze.
• Pôłniowi – gard Foros na Krimie.
• Zôpadny – wies Solomònowò w zakarpacczim òbwodze.
• Wschodni – wies Raniô Zôria w ługańsczim òbwodze.

Òbaczë téż

• Biôłorus
• Ruskô

Bùtnowé lënczi

Commons: Ùkrajina – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

• Atlas Ùkrajinë na Wikimedia Commons