Watikan

Status Civitatis Vaticanae Stato della Città del Vaticano Watikan Fana Herb Mòtto: - Òficjalny jãzëk łacyńsczi, italsczi Stolëca Watikan Fòrma państwa teokracëjô Mònarcha Léón XIV Wiéchrzëzna % wòdë 0,44 km² -% Lëdztwò (2025) 501 Dëtk eùro (EUR) Czasowô cona UTC +0 Nôrodné swiãto - Himn "Inno e Marcia Pontificale" Kòd VA, VAT Internet .va Telefón +39

Watikan abò Watikańsczi gard (Łac: Status Civitatis Vaticanae, it: Stato della Città del Vaticano) je baro malińczim gardã-państwã, czej leżi bënë italsczégò gardu Rzim, i je nômniszim państwã swiata wedle wiéchrzëznë i wielënë lëdztwa. Tu je Apòstolskô Stolëca.

Historiô

W anticznym czasu Watikan bëł dzélã rzimsczégò jimperium, po jego ùpôdku nôleżał do państwa Odoakra, pòtemù do wschòdnorzimsczégo czezerstwa. W 756 francësczi król Pepin Krótczi ùsadzëł papiéżowi Kòscelne Państwò, chtërnë ùstało jistniec w 1870 czedë òstało pòdbtie przez Królestwò Italsczi. 11 gromicznika 1929 rząd Italsczi pòdpisał z Apòstolską Stolëcą laterańczé traktaty. Z jich przëczënë pòwstało samòstójne państwò Watikan.

Geografiô

Watikan

Pòłożenié

Leżi w pôłniowi Eùropie, na Apenińsczim Półòstrowie, bënë Rzimu.

Wiéchrzëzna

• całownô: 0,44 km²
• wiéchrzëzna lądu: 0,44 km²
• wiéchrzëzna wòdów: 0

Lądowé grańce

• òglowô długòsc jedurny grańcy z Italską: 3,4 km

Klimat

Ùmiarkowany, łagódne, deszczowe zëmë (òd séwnika do maja), gòrącé, sëchë lata (òd maja do séwnika)

Ùsztôłcenié terenu

Teren miesczi; niewiôldżi szpërk

Wësokòsc terenu

• nôniższô wësokòsc: 19 m. n.r.m. (Plac Swiãtego Piotra)
• nôwëższi czëp: 78 m (Watikańsczé Ògrody)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

brak

Lëdze i spòlëzna

Pòpùlacjô

• wielëna lëdztwa: 501 (2025)

Etniczné karna

Włosi, Szwajcarzë

Jãzëczi

Òficjalne jãzëczi: łacyńsczi ë italsczi

Religijné karna

Katolëcë 100%

Ùrbanizacjô

• mieskô pòpùlacjô: 100%

Pòliticzny system

Watikan to teokraticznô, absolutnô, elekcëjnô mònarchiô. Przédnikã kraju je papiéż z titułã sùwerena. Òd 8 maja je nim Léón XIV.