Belgijskô
|
Królestwò Belgijsczi
Royaume de Belgique,
|
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Mòtto: "Eendracht maakt macht" "L'union fait la force" "Einigkeit macht stark" (W jednoscë sëła) |
|||
| Himn: "La Brabançonne" (Brabanckô) |
|||
|
Spòdlowé pòdôwczi
|
|||
| Òficjalny jãzëk | francësczi, hòlendersczi, miemiecczi | ||
| Stolëca | Bruksela | ||
| Fòrma państwa | kònstitucyjna mònarchia | ||
| Mònarcha | Filip I | ||
| Premiéra | Bart De Wever | ||
| Wiéchrzëzna | 30.528 km² | ||
| Lëdztwò (2025) | 11,960,170 | ||
| Dëtk | Eùro (EUR) | ||
| Czasowô cona | UTC +0 | ||
| Nôrodné swiãto | 21 lëpińca | ||
| Kòd ISO 3166 | BE | ||
| Internet | .be | ||
| Aùtowi kòd | B | ||
| Telefón | +32 | ||
Belgijskô je państwã w Zôpadny Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùnie, federacjô, chtërną twòrzą trzë regionë. Stolëca Belgijsczi je sedzëbą NATO ë Eùropejsczi Ùnie.
Belgijskô zwëskała samòstójnota òd Néderlandsczi 4 pazdzérznika 1830. 21 lëpińca 1831 pierszi król Belgijsczi – Léópóld I zasadł na trónie[1]. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią, dzysdnia mònarchą je Filip I z dinastie Kobùrgów.
Geògrafiô
[edicëjô | edituj kòd]Pòłożenié
[edicëjô | edituj kòd]Leżi w Zôpadny Eùropie, nad Nordowim Mòrzã, midze Francëją a Nédérlandzką.
Wiéchrzëzna
[edicëjô | edituj kòd]- całownô: 30,528 km²
- wiéchrzëzna lądu: 30,278 km²
- wiéchrzëzna wòdów: 250 km²

Lądowé grańce
[edicëjô | edituj kòd]- òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,297 km
- państwa, z jaczima mô grańce: Francëjô 556 km; Niemieckô 133 km; Luksembùrg 130 km; Néderlandzkô 478 km
Brzegòwô liniô
[edicëjô | edituj kòd]66.5 km
Klimat
[edicëjô | edituj kòd]Umiarkowany, łagódné zëme, chłodné lata, deszczowi, mòkry, pòbiegłi.
Ùsztôłcenié terenu
[edicëjô | edituj kòd]Płasczé nôdbrzeżné rówiznë, strzódnô dzél ùrzemkowata, sërowe górë Ardeńsczégò Lasu na pôłniowim pòrënku.
Wësokòsc terenu
[edicëjô | edituj kòd]- strzédnô wësokòsc: 181 m. n.r.m.
- nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Nordowe Mòrze)
- nôwëższi czëp: 694 m. n.r.m. (Botrange)
Gruńtë wedle ùżiwaniô
[edicëjô | edituj kòd]- rolné gruńtë 44,4% (w tim 28,3% òrnëch gruńtów)
- lasë 22% (w 2023)
Sprôwné pòdzelenié
[edicëjô | edituj kòd]W Belgijsczi je sprôwné pòdzelenié na regionë.
| Belgijsczé regionë na karce | |
|---|---|
| |
Lëdze i spòlëzna
[edicëjô | edituj kòd]Pòpùlacjô
[edicëjô | edituj kòd]- wielëna lëdztwa: 11,960,170 (2025)
- białczi: 6,052,672
- chłopë: 5,907,498
Etniczné karna
[edicëjô | edituj kòd]Belgòwie 75.2%, Włosi 4.1%, Marokańczicë 3.7%, Francuzë 2.4%, Tërcë 2%, Òlendrzë 2%, jinsi 10.6% (wôrtosc szacowónô na 2012)
Jãzëczi
[edicëjô | edituj kòd]Hòlendersczi (państwòwi) 60%, francësczi (państwòwi) 40%, miemiecczi (państwòwi) mni niż 1%. Belgijskô dzélë sã na trzë jãzëkowe wspólnotë.
| Jãzëkowe wspólnotë | |
|---|---|
| |
Religijné karna
[edicëjô | edituj kòd]Katolëcë 57.1%, protestancë 2.3%, jinsi chrzescëjanie, 2.8%, mùzułmanie 6.8%, jinsi 1.7%, bezbòżnicë 9.1%, niewierzący/agnosticë 20.2% (wôrtosc szacowónô 2018)
Ùrbanizacjô
[edicëjô | edituj kòd]- mieskô pòpùlacjô: 98.2%
- wikszé miesczé westrzódczi: Bruksela (stolëca) – 2,122 milionów mieszkańców; Antwerpiô – 1,057 milionów (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2023)
Pòliticzny system
[edicëjô | edituj kòd]- òficjalnô pòzwa: Królestwò Belgijsczi
- pòliticzny ùstôw: kònstitucyjna mònarchia
- stolëca: Bruksela
- czasowô cona: UTC +0
Wëkònôwczô władza
[edicëjô | edituj kòd]- król Filip I (òd 21 lëpińca 2013)
- premier Bart De Wever (òd 3 gromicznika 2025)
Ùstawòdôwczô władza
[edicëjô | edituj kòd]Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Jizba Reprezentantów (fr. Chambre des Représentants; 150 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Senate (fr. Sénat; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã).
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Bibliografiô
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ National Day and feast days of Communities and Regions| Belgium.be [online], www.belgium.be [dost. 2026-05-10] (an.).
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Belgijskô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
- Òficjalnô starna: https://www.belgium.be/

| Państwa z Eùro | |
|---|---|
| Państwa Gòspòdarczi i Walutowi Ùnie
Aùstriô | Belgiô | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Italskô | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Malta | Miemieckô | Holandiô | Pòrtugaliô | Słowackô | Słoweniô | Szpańskô |
|
| jiné państwa: Andora | Czôrnogóra | Kòsowò | Mònakò | San Marino | Watikan |
| Państwa w Eùropie | |
|---|---|
| Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłoruskô | Bòsniô ë Hercegòwina | Bùłgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Duńskô | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Holandiô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Słoweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô | |
| Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard | |
| Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé | |
- ISNI: 0000000123536287
- PWN: 4169005
- VIAF: 144248059
- LCCN: n80126041
- GND: 4005406-8
- NDL: 00560624
- LIBRIS: xv8b9nqg4r1hd2b
- BnF: 15238382r, 11933381v
- SUDOC: 026360608, 02725030X
- NLA: 35653982
- NKC: ge128735
- BNE: XX450597
- BIBSYS: 90066653
- CiNii: DA01365333
- J9U: 987007559777605171
- PTBNP: 115603, 681388
- ΕΒΕ: 2020
- BLBNB: 000149273
- WorldCat: E39QbtfRBTwKRX6RVxHCgVWBGB




