Belgijskô

Królestwò Belgijsczi Royaume de Belgique, Koninkrijk België, Königreich Belgien Fana Herb Mòtto: "Eendracht maakt macht" "L'union fait la force" "Einigkeit macht stark" Himn: "La Brabançonne" (Brabanckô) Òficjalny jãzëk francësczi, néderlandzczi, miemiecczi Stolëca Bruksela Fòrma państwa kònstitucyjna mònarchia Mònarcha Filip I Premiéra Bart De Wever Wiéchrzëzna 30.528 km² Lëdztwò (2025) 11,960,170 Dëtk Eùro (EUR) Czasowô cona UTC +0 Nôrodné swiãto 21 lëpińca Kòd ISO 3166 BE Internet .be Aùtowi kòd B Telefón 32

Belgijskô je państwã w Zôpadny Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji, federacjô, chtërną twòrzą trzë regionë. Stolëca Belgijsczi je sedzëbą NATO ë Eùropejsczi Ùniji.

Belgijskô zwëskała samòstójnota òd Néderlandsczi 4 pazdzérznika 1830. 21 lëpińca 1831 pierszi król Belgijsczi – Léópóld I zasadł na trónie. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią, dzysdnia mònarchą je Filip I z dinastie Kobùrgów.

Geògrafiô

Pòłożenié

Leżi w Zôpadny Eùropie, nad Nordowim Mòrzã, midze Francëją a Nédérlandzką.

Wiéchrzëzna

• całownô: 30,528 km²
• wiéchrzëzna lądu: 30,278 km²
• wiéchrzëzna wòdów: 250 km²

Lądowé grańce

• òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,297 km
• państwa, z jaczima mô grańce: Francëjô 556 km; Niemieckô 133 km; Luksembùrg 130 km; Néderlandzkô 478 km

Brzegòwô liniô

66.5 km

Klimat

Umiarkowany, łagódné zëme, chłodné lata, deszczowi, mòkry, pòbiegłi.

Ùsztôłcenié terenu

Płasczé nôdbrzeżné rówiznë, strzódnô dzél ùrzemkowata, sërowe górë Ardeńsczégò Lasu na pôłniowim pòrënku.

Wësokòsc terenu

• strzédnô wësokòsc: 181 m. n.r.m.
• nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Nordowe Mòrze)
• nôwëższi czëp: 694 m. n.r.m. (Botrange)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

• rolné gruńtë 44,4% (w tim 28,3% òrnëch gruńtów)
• lasë 22% (w 2023)

Sprôwné pòdzelenié

W Belgijsczi je sprôwné pòdzelenié na regionë.

Belgijsczé regionë na karce
	żôłti – Flamandzczi Region czerwòny – Walońsczi Region niebiesczi – Stolëczny Region Brukseli

Lëdze i spòlëzna

Pòpùlacjô

• wielëna lëdztwa: 11,960,170 (2025)
• białczi: 6,052,672
• chłopë: 5,907,498

Etniczné karna

Belgòwie 75.2%, Włosi 4.1%, Marokańczicë 3.7%, Francuzë 2.4%, Tërcë 2%, Òlendrzë 2%, jinsi 10.6% (wôrtosc szacowónô na 2012)

Jãzëczi

Néderlandczi (państwòwi) 60%, francësczi (państwòwi) 40%, miemiecczi (państwòwi) mni niż 1%. Belgijskô dzélë sã na trzë jãzëkowe wspólnotë.

Jãzëkowe wspólnotë
	żôłti – flamandzkô wspólnota czerwòny – francëskô wspólnota niebiesczi – niemieckô wspólnota

Religijné karna

Katolëcë 57.1%, protestancë 2.3%, jinsi chrzescëjanie, 2.8%, mùzułmanie 6.8%, jinsi 1.7%, bezbòżnicë 9.1%, niewierzący/agnosticë 20.2% (wôrtosc szacowónô 2018)

Ùrbanizacjô

• mieskô pòpùlacjô: 98.2%
• wikszé miesczé westrzódczi: Bruksela (stolëca) – 2,122 milionów mieszkańców; Antwerpiô – 1,057 milionów (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2023)

Pòliticzny system

• òficjalnô pòzwa: Królestwò Belgijsczi
• pòliticzny ùstôw: kònstitucyjna mònarchia
• stolëca: Bruksela
• czasowô cona: UTC +0

Wëkònôwczô władza

• król Filip I (òd 21 lëpińca 2013)
• premier Bart De Wever (òd 3 gromicznika 2025)

Ùstawòdôwczô władza

Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Jizba Reprezentantów (fr. Chambre des Représentants; 150 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Senate (fr. Sénat; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã).

Òbaczë téż

• Eùropejskô Ùnijô
• Francëjô

Bibliografiô

• Belgijskô w „The World Factbook”

Bùtnowé lënczi

Commons: Belgijskô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons