Przejdź do zawartości

Norweskô

Z Wikipedia
Królestwò Norwesczi
Kongeriket Norge
Fana Norwesczi
Fana
Herb Norwesczi
Herb
Mòtto: Enig og tro til Dovre faller
Himn:
Ja, vi elsker dette landet – państwòwi himn
(Tak, kòchômë ten krôj)
Kongesangen – królewsczi himn
(Piesń króla)
Królestwò Norwesczi na karce
Òficjalny jãzëknorwesczi
Stolëca Oslo
Fòrma państwa mònarchiô
KònstitucjôKònstitucjô Norwesczi z 1814
MònarchaHarald V
PremiéraJonas Gahr Støre
Wiéchrzëzna
385.207 km²
Lëdztwò (2022)5.425.270
DëtkNorweskô kòróna (NOK)
Czasowô conaUTC +0
Nôrodné swiãto17 maja
Kòd ISO 3166NO, NOK
Internet.no
Aùtowi kòdN
Telefón47

Norweskô, Królestwò Norwesczi (norwesczi Kongeriket Norge (Norge), Kongeriket Noreg (Noreg)) – je państwã w Nordowi Eùropie na Skandinawsczim Półòstrowie. Stolëcznym gardã Norwesczi je Oslo. Greńczë ze Szwedzką, Fińską, ë Ruską.

Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 1991 je król Harald V.

Fiord w Norwesce

Wiéchrzëzna

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • całownô: 323,802 km²
  • wiéchrzëzna lądu: 304,282 km²
  • wiéchrzëzna wòdów: 19,520 km²

Lądowé grańce

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,566 km
  • państwa, z jaczima mô grańce: Fińskô 709 km; Szwedzkô 1,666 km; Ruskô 191 km

Brzegòwô liniô

[edicëjô | editëjë zdrój]

25,148 km

Ùmiarkowany na ùbrzegu, bënë chłodny[2].

Wësokòsc terenu

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • strzédnô wësokòsc: 460 m. n.r.m.
  • nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Norwesczé Mòrze)
  • nôwëższi czëp: 2,469 m. n.r.m. (Galdhopiggen)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • rolné gruńtë 2.7% (w tim 2.2% òrnëch gruńtów)
  • lasë 33.3%

Pòpùlacjô

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • lëdztwò: 5.627.400[3] mieszkańców (2026)

Etniczné karna

[edicëjô | editëjë zdrój]

Norwegowié 81.5% (w tim 60,000 Samów), jinszi Eùropejczëczi 8.9%, jinszi 9.6% (2021)

Òficjalne: norwesczi bokmål, norwesczi nynorsk, jãzëczi mniészosci: lapońsczi, fińsczi

Religijné karna

[edicëjô | editëjë zdrój]

Kòscół Norwesczi (lëterstwò) 67.5%, Islam 3.1%, Katolëcyzm 3.1%, jinsze Chrzescëjańsczé wëznania 3.8%, jinsze religie 2.6%, nieòpisóne 19.9% (2021)[4]

Ùrbanizacjô

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • mieskô pòpùlacjô: 84%

Pòliticzny system

[edicëjô | editëjë zdrój]

Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju je król z dinastii Glücksburgów. Przédnikã rządu je premiéra. Jednojizbowi parlament Storting mô 169 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã[5].

  • Król: Harald V (òd 17 stëcznika 1991)[6]
  • Premiéra: Jonas Gahr Støre (òd 14 pazdzérznika 2021)[7]
  1. Norway The World Factbook
  2. Norway (08/09) US Department of State
  3. Population, january 01 2026, Statistics Norway Accessdate=2026-02-26
  4. 2022 Report on International Religious Freedom: Norway US Department of State
  5. The Storting Stortinget
  6. Accession of the new monarch in 1991 The Royal House of Norway
  7. Prime MinisterJonas Gahr Støre Government.no

Bibliografiô

[edicëjô | editëjë zdrój]

Bùtnowé lënczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Commons: Norweskô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Państwa w Eùropie
Albańskô | Andorra | Aùstriô | Belgijskô | Biôłorus | Bòsnijô ë Hercegòwina | Bùlgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Dëńskô | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Islandëjô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Néderlandzkô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Sloweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcarskô | Szwedzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britanijô
Zanôléżné teritoria: Alandsczé òstrowë | Farersczé òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard
Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Pòdniéstrze