Przejdź do zawartości

Norweskô

Ze starnë Wikipedia
(Przeczerowóné z Kongeriket Norge)
Królestwò Norwesczi
Kongeriket Norge
Fana Norwesczi
Fana Norwesczi
Herb Norwesczi
Herb Norwesczi
Mòtto: Enig og tro til Dovre faller
Himn:
Ja, vi elsker dette landet – państwòwi himn
(Tak, kòchômë ten krôj)
Kongesangen – królewsczi himn
(Piesń króla)
Królestwò Norwesczi na karce
Królestwò Norwesczi na karce
Spòdlowé pòdôwczi
Òficjalny jãzëk norwesczi
Stolëca Òslo
Fòrma państwa mònarchiô
Kònstitucjô Kònstitucjô Norwesczi z 1814
Mònarcha Haakon VIII
Premiéra Jonas Gahr Støre
Wiéchrzëzna 385.207 km²
Lëdztwò (2022) 5.425.270
Dëtk Norweskô kòróna (NOK)
Czasowô cona UTC +0
Nôrodné swiãto 17 maja
Kòd ISO 3166 NO, NOK
Internet .no
Aùtowi kòd N
Telefón +47

Norweskô abò Norwegiô[1], Królestwò Norwesczi (nor. (bok.) Kongeriket Norge (Norge), nor. (nyn.) Kongeriket Noreg (Noreg)) – je państwã w Nordowi Eùropie na Skandinawsczim Półòstrowie. Stolëcznym gardã Norwesczi je Òslo. Greńczë ze Szwédzką, Fińską, ë Ruską.

Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 2026 je król Haakon VIII.

Geògrafiô

[edicëjô | edituj kòd]

[2]

Wiéchrzëzna

[edicëjô | edituj kòd]
  • całownô: 323,802 km²
  • wiéchrzëzna lądu: 304,282 km²
  • wiéchrzëzna wòdów: 19,520 km²

Lądowé grańce

[edicëjô | edituj kòd]
  • òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,566 km
  • państwa, z jaczima mô grańce: Fińskô 709 km; Szwédzkô 1,666 km; Ruskô 191 km

Brzegòwô liniô

[edicëjô | edituj kòd]

25,148 km

Ùmiarkowany na ùbrzegu, bënë chłodny[3].

Wësokòsc terenu

[edicëjô | edituj kòd]
  • strzédnô wësokòsc: 460 m. n.r.m.
  • nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Norwesczé Mòrze)
  • nôwëższi czëp: 2,469 m. n.r.m. (Galdhopiggen)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

[edicëjô | edituj kòd]
  • rolné gruńtë 2.7% (w tim 2.2% òrnëch gruńtów)
  • lasë 33.3%

Demografiô

[edicëjô | edituj kòd]
Norwesczé białczi w tradicjowëch òbleczënkach

Pòpùlacjô

[edicëjô | edituj kòd]
  • lëdztwò: 5.627.400[4] mieszkańców (2026)

Etniczné karna

[edicëjô | edituj kòd]

Norwegowié 81.5% (w tim 60,000 Samów), jinszi Eùropejczëczi 8.9%, jinszi 9.6% (2021)

Jãzëczi

[edicëjô | edituj kòd]

Òficjalne: norwesczi bokmål, norwesczi nynorsk, jãzëczi mniészosci: lapońsczi, fińsczi

Religijné karna

[edicëjô | edituj kòd]

Kòscół Norwesczi (lëterstwò) 67.5%, Islam 3.1%, Katolëcyzm 3.1%, jinsze Chrzescëjańsczé wëznania 3.8%, jinsze religie 2.6%, nieòpisóne 19.9% (2021)[5]

Ùrbanizacjô

[edicëjô | edituj kòd]
  • mieskô pòpùlacjô: 84%

Pòliticzny system

[edicëjô | edituj kòd]

Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju je król z dinastii Glücksburgów. Przédnikã rządu je premiéra. Jednojizbowi parlament Storting mô 169 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã[6].

  • Król: Haakon VIII (òd 28 zélnika 2026)
  • Premiéra: Jonas Gahr Støre (òd 14 pazdzérznika 2021)[7]

Òbaczë téż

[edicëjô | edituj kòd]

Przëpisë

[edicëjô | edituj kòd]

Bibliografiô

[edicëjô | edituj kòd]

Bùtnowé pòwrózczi

[edicëjô | edituj kòd]

Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Państwa w Eùropie
Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłorus | Bòsniô i Hercegòwina | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô | Czôrnogóra | Duńskô | Estoniô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtwa | Liechtenstein | Luksembùrg | Łotwa | Madżarskô | Malta | Niemieckô | Mòłdawiô | Mònakò | Niderlandë | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbiô | Słoweniô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô
Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandiô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard
Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé