Rumùńsczi jãzëk

limba română
Zasyg	Rumùńskô, Mòłdawskô, Madżarskô, Ùkrajina ë jinsze
Lëczba mówiącëch	kòl 24 milionów
Klasyfikacjô wedle pòchôdaniô	Jindoeùropejsczé jãzëczi romańsczé jãzëczi pòrénkòwòromańsczé jãzëczi Rumùńsczi jãzëk
Alfabét	łacyńsczi, (cërëlicô jakò mòłdawsczi)
Òficjalny sztatus
Ùrzãdowi jãzëk	Rumùńskô, Mòłdawskô, Nadedniestrzé (jakò mòłdawsczi), Wojwodina (Serbiô)
Regùlëjący òrgan	Academia Română
Kòdë jãzëka
ISO 639-1	ro
ISO 639-2	rum/ron
ISO 639-3	ron
SIL	RUM

Rumùńsczi jãzëk (rum. limba română, ['limba ro’mɨnə]) – romańsczi jãzëk ùżiwôny przez 24 mln lëdzë 17,25 mln w Rumùńskô, kòl 2,7 mln w Mòłdawskô, Szpańskô (kòl 2 mln), Jitalskô (kòl 800 tys.), kòl 200 tës. w Izraelu, kòl 100 tës. w Serbjô ë kòl 400 tës. w Ùkrajinié.

Do zôpisu tégò jãzëka ùżiwôna bëła cërëlicô do 1860, a dzys je łacyńsczi alfabét (w Mòłdawskô cërëlicô bëła do 1989, a w Nadedniestrzim (de iure Mòłdawskô) do dzys.

W rumùńsczim je wiele słów słowiańsczich, np.: da (jo), ceas (gòdzina, òd słowa czas), război (wòjna, òd prasł. słowa *orzbojь), nevastă (białka, prasł. *nevěsta), duh (dëch, prasł. *duxъ). Dzys slawizmë to 14% słów rumùńsczégò, le w XIX w. bëło jich pònôd 50%.

Òd XIX w. rumùńsczi bëł reromanizowny, czëli rëmôjownié niromańsczich słów i zastãpòwanié jich romańsczimi słowami.

W Kaszëbskô nie mòżnô studiowac rumùńsczéj filologji, le mòżnô w Pòlsce w Pòznaniù i Krakòwié.

Geograficznô pòzycjonowanié

Rumùńskô

Wedle konstytucji Rumùsczi z 1991, rumùńsczi je ùrzãdnym jãzëkã w krôju.

Mòłdawskô

Òd 2013 ùrzãdnym jãzëka je rumùńsczi w latach 1992-2013 bëł to rumùńsczi mionowany mòłdawsczi, a do 1989 mòłdawsczi bëł zôpisëwôny cërëlicą ë tak je do dzys w niéùznôwónym Nadedniestrzim.

Wojwodina

Artikel 6 sztatutu Aùtonomicznégò Regionu Wojwodini mówi, że ùrzãdnymi jãzëkama regionu są serbsczi, madżarsczi, słowacczi, rumùńsczi ë rusyńsczi.

W spisënku z 2002 1,5% lëdzë w Wojwodinié wëbralo rumùńsczi za rôdną mòwã.

Òbaczë téż

Bùtnowé lënczi

Commons: Rumùńsczi jãzëk – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons