Przejdź do zawartości

Jón Paweł II

Edituj pòwrózczi
Ze starnë Wikipedia
(Przeczerowóné z Jan Paweł II)
Jón Paweł II
Karol Józef Wojtyła, Ioannes Paulus Secundus
Papiéż
Biskùp Rzëmù
Suweren Watikańsczégò Państwa

Jón Pauel II (1988)
Mòtto: Totus Tuus (kasz. Cawny Twój)
Môl dzejaniégòPòlskô, Watikan
Data i môl nôrodzeniégò18 maja 1920
Wadowice
Data i môl smiercë2 łżëkwiata 2005
Watikan
Môl spòczinkùbazylika sw. Piotra na Watikanie (kaplica sw. Sebastióna)
Papiéż
Cząd sprawòwaniégò16 rujana 1978 – 2 łżëkwiata 2005
Arcëbiskùp krakòwsczi metropòlëta
Cząd sprawòwaniégò8 strëmiannika 1964 – 16 rujana 1978
WëznaniéKatolëcëzna
Kòscółrzymskòkatolëcczi
Diakònat20 rujana 1946
Pòntifikat16 rujana 1978
Galerëjô w Wikimedia Commons

Papiéż Jón Paweł II (pòl. Karol Józef Wojtyła, łac. Ioannes Paulus II, ital. Giovanni Paolo II; ùr. 18 maja 1920 we Wadowicach kòl Krakòwa; ùm. 2 łżëkwiata 2005 w Watikanie) – pòlsczi rzimskòkatolëcczi dëchòwny, 264. papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005) i 6. Suweren Watikańsczégò Państwa w latach 1978-2005. Swiãti katolëcczégò Kòscoła.

Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc – téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie Solvay. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w Rzimie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym Ùniwersitetu Jagiellońsczégò. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II.

Òd samégò pòczątkù pòntifikatu (16. rujana 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało Mehmetowi Ali Agcze, ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na Zemi.

Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w Gdini w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” ) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i Òlëwie.

To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w Sopòce. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w Swiónowie i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace.

Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą Papiéża Benedikta XVI sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele Kaszëbów mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież Benedikt XVI òd 1 maja 2011 ròkù to je błogòsławiony. Òd 27 łżëkwiata 2014 rokù to je swiãti.

Galeriô

[edicëjô | edituj kòd]

Pismiona (wëbiérk)

[edicëjô | edituj kòd]
  • Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; Pelplëno : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9[1]

Òbaczë téż

[edicëjô | edituj kòd]

Przëpisë

[edicëjô | edituj kòd]
  1. ↑ http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+

Lëteratura

[edicëjô | edituj kòd]
  • Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 23.

Bùtnowé pòwrózczi

[edicëjô | edituj kòd]

Commons: Jón Paweł II – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Zdrój: "https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Jón_Paweł_II&oldid=217472"