Sopòt
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||

Sopòt (téż Sopòtë, pòl. Sopot, miem. Zoppot) – gard ë kùrort nad sztrądã Bôłtu w Pòrenkòwi Pòmòrsce. Razã z Gduńskã ë Gdinią twòrzi aglomeracëjã zwóną Trzëgard. Dzãka swòjémù pòłożeniémù ë dobrémù zarządzaniémù w latach 90-tëch XX wiekù miôł plac wiôldżi ekònomiczny rozwij gardu. W rozmajitëch rankingach Sopòt czile razë dobiwôł titël gardu z nôwëższim sztandardã żëcégò w Pòlsczi Repùblice.
Pòłożenié
[edicëjô | editëjë zdrój]Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°26' N, dôłgòta - 18°33' E.
Sopòt mô sztatus gardu na prawach krézu w pòmòrsczim wòjewództwie. Taczi sztatus przëstoji leno gardóm z wicy jak 100 tësącama lëdzy ë Sopòt mô gò dobëté na dardze wëjimkù.
Pòdôwczi
[edicëjô | editëjë zdrój]- Lëdztwò: 41 000 mieszkańców
- Wiéchrzëzna: 17,31 km2
- Bùdżetowé wzątczi (2026 plan): 109 296 600 zł
- Bùdżetowé wëdôwczi (2026 plan): 657,9 mln zł

Historëjô
[edicëjô | editëjë zdrój]Òd VIII wiekù do pòłowë X wiekù w môlu dzysészégò Sopòtu stôł gôrcz. Pierszô zmiónka pòchôdô z dokùmańtu Mscëwòja II, wëstawionégò w 1283 rokù.
Mizë latama 1919 a 1939 Sopòt słëchôł do Wòlnégò Gardu Gduńska.
W 1999 rokù w Sopòce, Papiéż Jan Paweł II rzekł do Kaszëbów jakno òdwiecznëch gòspòdôrzów ti zemi te słowa: "Pragnę Was jeszcze zachęcić, zachęcić abyście nadal strzegli swojej tożsamości, pielęgnując więzi rodzinne, pogłębiając znajomość swojego języka i starając się przekazywać swą bogatą tradycję kaszubską młodemu pokoleniu" .
Tu w 2012 rokù ks. prof. Jón Perszón gôdôł: "Jeżlë chcemë bëc kòl se gòspòdôrzama, mùszimë òbronic naszą jistnotã, naju dëszã, rodną mòwã i nasz etniczny charakter."
Słôwny lëdze
[edicëjô | editëjë zdrój]
- Jerzy Afanasjew,
- Kiejstut Bereźnicki,
- Janusz Christa,
- Oscar G. Dahlberg,
- Maciej Dejczer,
- Jerzy Doerffer,
- Andrzej Dudziński,
- Stanisława Fleszarowa-Muskat,
- Frãcëszk Grëcza
- Lech Kaczyński,
- Klaus Kinski,
- Seweryn Krajewski,
- Eugeniusz Kwiatkowski,
- Janusz Lewandowski,
- Friedrich Lorentz,
- Aleksander Majkòwsczi,
- Marión Mòkwa,
- Leszek Możdżer,
- Carl Maria Splett,
- Donald Tusk,
Bùrméster
[edicëjô | editëjë zdrój]- 1902–1905 dr Volkmar Wurmb
- 1905–1908 dr Johannes Kollath
- 1908 baron von Gagern
- 1908–1919 Max Woldmann
- 1919–1930 dr Erich Laue
- 1930–1934 dr Hermann Lewerenz
- 1934–1936 dr Fliessbach
- 1936–1941 Erich Temp
- 1942 Gerchard Koß
- 1942 Schröder
- 1942–1945 ?
- 1945 Henryk Michniewicz
- 1945 Tadeusz Soboń
- 1946 Antoni Turek
- 1946–1948 Leonard Wierzbicki
- 1948 Srebrnik
- 1948 Bolesław Śliwiński
- 1948–1949 Jan Kapusta
- 1949–1950 Piotr Nowak
- 1950–1952 Alfred Müller
- 1952–1954 Hieronim Kozieł
- 1954–1958 Roman Kosznik
- 1958–1965 Stanisław Podraszko
- 1965–1969 Zenon Bancer
- 1969–1978 Bolesław Robakowski
- 1978–1981 Lech Świątkowski
- 1981–1984 Cezary Dąbrowski
- 1984–1990 Andrzej Plona
- 1990–1992 Henryk Ledóchowski
- 1992–1998 Jan Kozłowski
- 1998–2023 Jacek Karnowski
- 2023–2024 (p.f) 2024 Magdalena Czarzyńska-Jachim
Turisticzné atrakcëje
[edicëjô | editëjë zdrój]- nôdôłgszé drzewiané mòlo w Eùropie
- gôrcz ze wczasnëch Strzédnëch Wieków
- Sopot Festival
Òbaczë téż
[edicëjô | editëjë zdrój]Bùtnowé lënczi
[edicëjô | editëjë zdrój]
Commons: Sopòt – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons- Sopot
- lékòwnica
- http://www.sopot.pl - Òficjalnô sopòckô starna
- http://www.eSopot.info
| Pòmòrsczé wòjewództwò | |
|---|---|
|
Gardë na prawach krézu:
Gduńsk |
Gdiniô |
Stôłpsk |
Sopòt
|