Wejrowò
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
Wejrowò (téż: Nowé Miasto, Miasto, we zdrojach: Nova colonia 1643, Nowe Miasto 1646, Weyheropolim 1650, Wejerowo 1650, Weyhersfrey 1650, Wejerowska wola 1650, Wejherau 1650, Wejherstadt 1650, Wejheropolis civitas 1651, Weichersfrei 1659, z Miasta Weyhrowa 1684, Nowomiasto 1772, Neustadt 1796, Vejrowo 1866, Wejherowo 1866, Vejrowo (Cenôwa), Vejherowo, Novè-mjasto (Cenôwa), Vejrowo/Vajrowo (Lorentz); pòl. Wejherowo, miem. Neustadt) je krézewi gard w Pòrenkòwi Pòmòrsce, na Kaszëbach, nad rzéką Rédą. Tu je Państwòwô Mùzycznô Szkòła, jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z kaszëbską tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô.
Pòłożenié
[edicëjô | editëjë zdrój]Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°36' N, dôłgòta - 18°15' E.
Wejrowò je stolëcą wejrowsczégò krézu w pòmòrsczim wòjewództwie. Wejrowò mô apartné ùrzãdë dlô gardu ë wsowi gminë.
Pòdôwczi
[edicëjô | editëjë zdrój]Gard
[edicëjô | editëjë zdrój]- Bùdżetowé wzątczi gardu (2026 plan): 78 mln zł
- Bùdżetowé wëdôwczi gardu (2026 plan): 76 mln zł
Gmina
[edicëjô | editëjë zdrój]- Lëdztwò gminë: 31 345 mieszkańców
- Wiéchrzëzna gminë: 194 km2
- Bùdżetowé wzątczi gminë (2026): 247 460 492,75 zł
- Bùdżetowé wëdôwczi gminë (2026): 277 465 201,81 zł
Historiô
[edicëjô | editëjë zdrój]- séwnik 1939 - wzãcé gardu przez Miemców
- 12 strëmiannika 1945 - wëzwòlenié gardu
- W 1946 rokù béł tu Kaszëbsczi Kòngres
- 1 séwnika 1968 rokù pòwstało Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi
- Òd 19 séwnika 2016 rokù je tu Diskùsjowi Klub Kaszëbsczi Ksążczi
Midzë 25 zélnika a 2 rujana 2017 w gardze dérowałë spòlëznowé kònsultacje w sprawie ùstaleniô – kòle ùrzãdowi pòzwë w pòlsczim jãzëkù – dodôwny kaszëbsczi pòzwë Wejrowa, co dôwô mòżlëwòtã wprowadzeniô téż debëltjãzëkòwëch, pòlskò-kaszëbsczich, tôflów przë wjazdach do gardu. Anketã w ti sprawie wejrowsczi Ùrząd Gardu przeprowadzył na wniosk Stowôrë Lëdzy Kaszëbsczi Nôrodnoscë „Kaszëbskô Jednota” i Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. 86 proceńt anketowónëch (632 wôżné głosë) pòdtrzimało ùdbã. 19 gòdnika 2017 pasowny ùchwôlënk jednogłosno przëjãto na sesje Radzëznë Gardu[1][2].
Słôwny lëdze
[edicëjô | editëjë zdrój]Stôrodôwnotë
[edicëjô | editëjë zdrój]- Wejrowskô Kalwarëjô
- Klôsztór
- Pałac familëji Keyserlingków ë Przebendowsczich (dzysô Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi)
- Fara
- Wiązarkòwi szpëtôl (ùtulk) z XVIII wiekù
Galeriô
[edicëjô | editëjë zdrój]
Wejrowsczi rôtësz
Panorama stôrégò dzéla gardu
Fara ë dôwny szpëtôl przë rénkù
Tôblëca pò kaszëbskù we Wejrowie
Partnersczé gardë
[edicëjô | editëjë zdrój]
Przëpisczi
[edicëjô | editëjë zdrój]- ↑ Adóm Hébel, Tôfle z pòlską i kaszëbską pòzwą Wejrowa staną na wjôzdach do gardu –Klëka 2017.12.20 (Radio Kaszëbë)
- ↑ Òficjalné dokùmeńtë Ùrządu Gardu w Wejrowie
Lëteratura
[edicëjô | editëjë zdrój]- Historia Wejherowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Klemens Bruski et al.], Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, 1998.
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | editëjë zdrój]
Commons: Wejrowò – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons