Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié

Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié (pòl. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie), w skrodzëni KPZ (pòl. ZKP) – kaszëbskô spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã Pòmòrzô.

Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë Kaszëbsczé Zrzeszenié przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji Gduńska i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią kaszëbsczi rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł Lech Bądkòwsczi. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã, trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié mùzeów, jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez Wòjcecha Czedrowsczégò, Stanisłôwa Pestkã ë jinszëch. Pomerania bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju kaszëbsczégò jãzëka i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak Karno Sztudérów „Pòmòraniô”.

Nôdgrodë i wëapartnieniô

Prezydiô Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë.

Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô

Mapa — Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô

Lësta partów z 2026 r.:^[1]

Part Banino (pòl. Banino)^[2]
Brusë (pòl. Brusy)^[3]
Bëdgòszcz (pòl. Bydgoszcz)^[4]
Bëtowò (pòl. Bytów)^[5]
Céwice (pòl. Cewice)^[6]
Chmielno (pòl. Chmielno)^[7]
Chònice (pòl. Chojnice)^[8]
Chwaszczëno (pòl. Chwaszczyno)^[9]
Czersk (pòl. Czersk)^[10]
Człëchòwò [(pòl. Człuchów)^[11]
Dãbògòrzé-Kòsôkòwò (pòl. Dębogórze-Kosakowo)^[12]
Dzemiónë (pòl. Dziemiany)^[13]
Part Gduńsk (pòl. Gdańsk)^[14]
Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie (pòl. Gdańskie Dni Kaszubskie)^[15]
Part Gdiniô (pòl. Gdynia)^[16]^[17]
Góra (pòl. Góra)^[18]
Gòscëcëno (pòl. Gościcino)^[19]
Grëdządz (pòl. Grudziądz)^[20]
Hél (pòl. Hel)^[21]
Jastarniô (pòl. Jastarnia)^[22]
Jastrzëbiô Góra (pòl. Jastrzębia Góra)^[23]
Kartuzë (pòl. Kartuzy)^[24]
Karno Sztudérów „Pòmòraniô” (pòl. Klub Studencki „Pomorania”)^[25]
Turistné Karno „Wanożnik” (pòl. Klub Turystyczny „Wanożnik”)^[26]
Kòlbùdë (pòl. Kolbudy)^[27]
Kònarzënë (pòl. Konarzyny)^[28]
Part Kòscérzëna (pòl. Kościerzyna)^[29]
Kòszalëno (pòl. Koszalin)^[30]
Krokòwò (pòl. Krokowa)^[31]
Labòrg (pòl. Lębork)^[32]
Lëniô (pòl. Linia)^[33]
Lëpińce (pòl. Lipnica)^[34]
Lëpùsz (pòl. Lipusz)^[35]
Part w Lëzënie^[36] (pòl. Luzino)^[37]
Łeba (pòl. Łeba)^[38]
Łãczëce (pòl. Łęczyce)^[39]
Łubianô (pòl. Łubiana)^[40]
Miastkò (pòl. Miastko)^[41]
Nowô Karczma (pòl. Nowa Karczma)^[42]
Pelplëno (pòl. Pelplin)^[43]
Gduńsczi Pruszcz (pòl. Pruszcz Gdański)^[44]
Przedkòwò (pòl. Przodkowo)^[45]
Przëwidz (pòl. Przywidz)^[46]
Pùck (pòl. Puck)^[47]
Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie (pòl. PZS Kłanino)^[48]
Réda (pòl. Reda)^[49]
Rëmiô (pòl. Rumia)^[50]
Swiónowò (pòl. Sianowo)^[51]
Serakòjce (pòl. Sierakowice)^[52]
Stôłpsk (pòl. Słupsk)^[53]
Somònino (pòl. Somonino)^[54]
Sopòt (pòl. Sopot)^[55]
Starogarda (pòl. Stargard)^[56]
Stãżëca (pòl. Stężyca)^[57]
Strzelno (pòl. Strzelno)^[58]
Sëlëczëno (pòl. Sulęczyno)^[59]
Szczecëno (pòl. Szczecin)^[60]
Szëmôłd (pòl. Szemud)^[61]
Szimbark (pòl. Szymbark)^[62]
Dërszewò (pòl. Tczew)^[63]
Torń (pòl. Toruń)^[64]
Tëchòlô (pòl. Tuchola)^[65]
Wejrowò (pòl. Wejherowo)^[66]
Wiele-Kôrsëno (pòl. Wiele - Karsin)^[67]
Wiérzchùcëno (pòl. Wierzchucino)^[68]
Wiôlgô Wies (pòl. Władysławowo)^[69]
Zblewò (pòl. Zblewo)^[70]
Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô” (pòl. Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”)^[71]
Żukòwò (pòl. Żukowo)^[72]

Pòstãpnô aktualizacjô: 2027-04-29

Lësta przédników KPZ

Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ)

Aleksander Arendt (1956–1959)
Bernat Szczestny (1959–1971)
Jerzi Czedròwsczi (1971–1976)
Stanisłôw Pestka (1976–1980)
Izabella Trojanowskô (1980–1983)
Szczepón Lewnô (1983–1986)
Józef Bòrzëszkòwsczi (1986–1992)
Stanisłôw Pestka (1992–1994)
Jón Wërowińsczi (1994–1998)
Bruno Synak (1998–2000)

Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô

Bruno Synak (2000-2004)
Artur Jabłońsczi (2004–2010)
Łukôsz Grzãdzëcczi (2010–2016)
Édmùnd Wittbrodt (2016–2019)
Jón Wërowińsczi (2019–2025)
Bòżena Ùgòwskô (2025–2028)^[73]^[74]

Wspòminczi

Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô

Òbaczë téż

Przëpisë

Lëteratura

G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347

Bùtnowé lënczi

Commons: Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

[1] ttps://kaszubi.pl/part-list

[2] ttps://kaszubi.pl/part/banino/index

[3] ttps://kaszubi.pl/part/brusy/index

[4] ttps://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index

[5] ttps://kaszubi.pl/part/bytow/index

[6] ttps://kaszubi.pl/part/cewice/index

[7] ttps://kaszubi.pl/part/chmielno/index

[8] ttps://kaszubi.pl/part/chojnice/index

[9] ttps://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index

[10] ttps://kaszubi.pl/part/czersk/index

[11] ttps://kaszubi.pl/part/czluchow/index

[12] ttps://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index

[13] ttps://kaszubi.pl/part/dziemiany/index

[14] ttps://kaszubi.pl/part/gdansk/index

[15] ttps://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index

[16] ttps://kaszubi.pl/part/gdynia/index

[17] Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury na YouTube

[18] ttps://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr

[19] ttps://kaszubi.pl/part/goscicino/index

[20] ttps://kaszubi.pl/part/grudziadz/index

[21] ttps://kaszubi.pl/part/hel/index

[22] ttps://kaszubi.pl/part/jastarnia/index

[23] ttps://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index

[24] ttps://kaszubi.pl/part/kartuzy/index

[25] ttps://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index

[26] ttps://kaszubi.pl/part/wanoznik/index

[27] ttps://kaszubi.pl/part/kolbudy/index

[28] ttps://kaszubi.pl/part/konarzyny/index

[29] ttps://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index

[30] ttps://kaszubi.pl/part/koszalin/index

[31] ttps://kaszubi.pl/part/krokowa/index

[32] ttps://kaszubi.pl/part/lebork/index

[33] ttps://kaszubi.pl/part/linia/index

[34] ttps://kaszubi.pl/part/lipnica/index

[35] ttps://kaszubi.pl/part/lipusz/index

[36] ttps://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg

[37] ttps://kaszubi.pl/part/luzino/index

[38] ttps://kaszubi.pl/part/leba/index

[39] ttps://kaszubi.pl/part/leczyce/index

[40] ttps://kaszubi.pl/part/lubiana/index

[41] ttps://kaszubi.pl/part/miastko/index

[42] ttps://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index

[43] ttps://kaszubi.pl/part/pelplin/index

[44] ttps://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index

[45] ttps://kaszubi.pl/part/przodkowo/index

[46] ttps://kaszubi.pl/part/przywidz/index

[47] ttps://www.zkppuck.pl/

[48] ttps://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index

[49] ttps://kaszubi.pl/part/reda/index

[50] ttps://kaszubi.pl/part/rumia/index

[51] ttps://kaszubi.pl/part/sianowo/index

[52] ttps://kaszubi.pl/part/sierakowice/index

[53] ttps://kaszubi.pl/part/slupsk/index

[54] ttps://kaszubi.pl/part/somonino/index

[55] ttps://kaszubi.pl/part/sopot/index

[56] ttps://kaszubi.pl/part/stargard/index

[57] ttps://kaszubi.pl/part/stezyca/index

[58] ttps://kaszubi.pl/part/strzelno/index

[59] ttps://kaszubi.pl/part/suleczyno/index

[60] ttps://kaszubi.pl/part/szczecin/index

[61] ttps://kaszubi.pl/part/szemud/index

[62] ttps://kaszubi.pl/part/szymbark/index

[63] ttps://kaszubi.pl/part/tczew/index

[64] ttps://kaszubi.pl/part/torun/index

[65] ttps://kaszubi.pl/part/tuchola/index

[66] ttps://kaszubi.pl/part/wejherowo/index

[67] ttps://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index

[68] ttps://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index

[69] ttps://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index

[70] ttps://kaszubi.pl/part/zblewo/index

[71] ttps://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index

[72] ttps://kaszubi.pl/part/zukowo/index

[73] ttps://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419

[74] ttps://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/, zarchiwizowóné, prosto [z 2026-05-14] (kasz.)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]