Tiraspol

Z Wikipedia
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tiraspol
Coat of Arms of Tiraspol 1847.svg
Flagge der Tiraspol.png
Herb Fana
Tiraspolsowjet kramar.jpg
Bùrméster Oleg Dovgopol
Wiéchrzëzna 53 km²
Pòłożenié: 46°51′N 29°38′E46°51′N 29°38′E
Lëdztwò (2015) 133 807
Czerënkòwi numer +373 533
Pòcztowi kòd MD 3300
Registracëjné tôfle T

Adresa:


http://www.tirasadmin.org/

Troléjbùs we pòdniéstrowczéj fanie

Tiraspol (rum./moł. Tiraspol/Тираспол, rus. Тира́споль, ùkr. Тирасполь) je stolëcą nieùznanégò Pòdniéstrza, òficjôlnie trzëci nôwinkszi gard Mòłdawskô. Gard je na pòrénkòwim sztrądzé Dniéstera.

Dzésdniòwi Tiraspol bëł ùsôdzòny przez rusczégò generalissima Alexandra Suvorova w 1792 rokù. Gard swiãtùje swòje swiãto 14 rujana[1].

Etimologiô[edicëjô | editëjë zdrój]

Toponim skłôda sã z dwóch grecczich słów Τύρας (greckô miono na rzékã Dniéster) ë polis czëli gard.

Historiô[edicëjô | editëjë zdrój]

Klasicznô historiô[edicëjô | editëjë zdrój]

Tiras bëł grecką kòlònią mionowaną Miletus prawdòpòdonié ùsôdzóną kòl 600 r. p.n.cz., ùsôdzóny kòl 10 kilométrów òd muni Dniéstera. Kòl 50 r. p.n.cz. bëł zdôbitë bez Tracjã.

W 56 r. n.cz. Rzimiónié òdbùdôwali gard ë prziłączëli do prowinji Moesji. Chùtkò pò tim gard bëł zôbity bez Gotów.

Ruskô ùsôdzédznié[edicëjô | editëjë zdrój]

Ruskô Jimperium pòdbiło zemiô do Dniéstera òd Òsmańsczégò Jimperium. W 1792 r. Ruskô armjiô wëbùdowałô fòrtifikacjã do trzëmóniô stróżi zôpôdnéj grańcë. Feldmarszôłk Alexander Suvorov je ùznôwóny za ùsôdzównika gardu.

Sowjecczi Tiraspol[edicëjô | editëjë zdrój]

Pò rusczéj révolucji Mòładawskô Aùtonomicznô Socjalistëcznô Repùblika Rôdzéckô bëła ùsôdzóna w 1924, ze stolëcą w Bałcé. Repùblika mióła trzë ùrzãdné jãzëczi: rumùńsczi, ùkrajińsczi ë rusczi. Stolëca bëła zmiénionô na Tiraspol 1929 rokù.

W 1940 rokù przez pakt Ribbentrop-Mołotov ZSRR wskazała Rumùńskô bë ta òddôła Bessarabjiô. Ë ùsôdzóno nową rôdzécką repùblikã Mòłdawską Socjalistëczną Repùblikã Rôdzécką z dzésdniowéj Mòłdawskô (z Pòdniéstrzém).

Postsamòstójnotné[edicëjô | editëjë zdrój]

W 27 stëcznikù 1990 rokù pò referendum gard Tiraspol ògłósił samòstójnotã ë gard kòl Bender téż to miół zrobioné.

2 séwnika 1990 Tiraspol stôł sã stolëcą nowéj rôdzécczéj repùbliczi Pòdniéstrza.

Szpòrt[edicëjô | editëjë zdrój]

Dwa przédné karna futbalã są: Sheriff Tiraspol ë FC Tiraspol. Sheriff je nôdobiwkòwim karnã mòłdawsczégò futbala.

Bùteczné lenczi[edicëjô | editëjë zdrój]

  1. https://web.archive.org/web/20070930014842/http://www.tiraspoltimes.com/node/276