Pòmòrsczé Ksãżstwò
Pòmòrsczé Ksãżstwò (miem. Herzogtum Pommern, łac. Ducatus Pomeraniae, pòl. Księstwo Pomorskie) bëło państwã w Eùropie nad Bôłtã, chterné słëchało Swiãtémù Cesarstwù Rzimsczémù. Òno òbstoja przez czileset lat - do 1648 rokù, czej jegò òbéńdã rozdzelelë midzë sebie Brambòrskô ë Szwedzkô. Nim sprôwialë Grificë, chterni mielë czile stolëcznich gardów (m. jin. Szczecëno ë Wòlëgòszcza).
Pòczątkòwo tu mieszkalë Pòmòrzónie. Pòzdze jeden dzél lëdztwa (wikszi) gôdôł pò miemieckù, a drëdżi (miészi) pò kaszëbskù.
Geograficzné pòdôwczi
[edicëjô | editëjë zdrój]- Wiéchrzëzna: òk. 30 000 km²
- Nôwiãkszé jezoro: Łebskò
- Nôwikszô òstrów: Rujana
- Nôwëższi pónkt: Semierzëckô Góra – 256,5 m n.r.m.
Historëjô
[edicëjô | editëjë zdrój]- 1121 – Pòmòrzónóm pòradzëł Bolesłôw Krzëwogãbi i kôzôł jim sã ochrzcëc.
- 1124–1128 – Pòmòrzónów ochrzcëł Swiãti Òto.
- 1238 – Ksãżyca Bògùsłôwa nazwalë dux Cassubie: "Ksyżã Kaszëbsczi" (pòzdze òn sam zaczął brëkòwac nen titel). To bëł pierszi rôz, czej bëła brëkòwanô pòzwa Kaszëbskô.
- Barnim III (1320-1368) zjinaczëł titel na dux Cassuborum: "Ksyżã Kaszëbów".
- 1534 – w Pòmòrsczi bëł przëjãti lëteranizm.
- 1637 – ùmôrł slédni ksyżã, Bògùsłôw XIV.
Pòdzelenié ksãżstwa
[edicëjô | editëjë zdrój]Ksãżstwò bëło czãsto pòdzeloné. Zjednoczoné bëło do 1160 rokù ë w latach 1264–1295, 1478–1531, 1625–1637. Dzélné ksãźstwa są:
- Dëmińsczé Ksãżstwò (1160–1264)
- Szczecëńsczé Ksãżstwò (1160–1264, 1295–1523, 1532–1625)
- Słëpsczé Ksażstwò (òk. 1210/1368–1478)
- Sławeńsczé Ksãżstwò (1190–1238)
- Wòłogòsczé Ksãżstwò (1295–1478)
- Szczecëneczé Ksãżstwò (1368–1390)
- Bardzczé Ksãżstwò (1376–1478, 1569–1625)
- Stôrgardzczé Ksãżstwò (1377–1478)
- Darłowsczé Ksãżstwò (1569–1625)
- Wòłogòskò-Słëpsczé Ksãżstwò (1532–1625)
Bytnowe lënczi
[edicëjô | editëjë zdrój]
Commons: Pòmòrsczé Ksãżstwò – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons