Erik Pòmòrsczi

Erik Pòmòrsczi
	Wëmalënk ksążëca (1500)
Infòrmacje
Data ùrodzeniô	przed 11 czerwińca 1382
Data smiercë	przed 16 czerwińca 1459
Familiô
Dinastiô	Grificë
Òjc	Warcësłôw VII
Matka	Mariô Meklembùrskô
Dzecë	Érik (młodszi)

Érik Pòmòrsczi (ùr. przed 11 czerwińca 1382 w Rëwałdze, ùm. przed 16 czerwińca 1459 tamò; Erik I - pòmòrsczi titel, Erik af Pommern - duńsczi titel, Erik av Pommern (Erik XIII) - szwédzczi titel, Erik av Pommern (Erik III) - norwesczi titel) béł sënã Warcësława VII-gò ë Marii Meklembùrsczi. Przë rëchcënach dostôł miono Bògùsłôw, pò starkù Bògùsławie V, bùdownikù zómkù w Rëwałdze.

W 1388 rokù, wzãti za swòje przez swòjã cotkã, duńską królewą Małgòrzatã I, przëcygnął do Roskilde w Duńsczi.

W 1389 erbòwôł òd ni Norwesczé Królestwò, w stëcznikù 1396 òstôł wëbróny królã Duńsczi, a w lëpińcu – Szwédzczi. 20 czerwińca 1397, jakno rezultat starë Małgòrzatë I, na zómkù w Kalmarze (Szwédzkô) doszło do ùgôdënkù midzë Duńską, Szwédzką ë Norweską, zwóny Kalmarską Ùnią. Ji pierszim królã òstôł Érik Pòmòrsczi, równak jaż do smiercë Małgòrzatë w 1412 dzelił z nią włôdzã nad Skandinawią. W 1405 òdbéł sã zdënk Érika z Filipiną – córką angelsczégò króla Henrika IV.

Érik miôł abicje stwòrzëc wiôldżé skandinawsczé imperium z centrum w Duńsce. W 1429 rokù w gardze Helsingør nad cesniną Øresund wprowadzył mòrsczé czła dlô òkrãtów wpłiwającëch ë wëpłiwającëch z Bôłtu. Przez wicy jak 4 stalata no czło dôwało duńsczémù państwù zacht zwësk. Dejadë dosc chùtkò wdôł sã Érik w marachùjącé wòjnë z Hanzą, a przez to narôsta òpòzycjô procëm niemù. Òsoblëwò wiele procëmników miôł westrzód Szwédów, chtërny òbskôrżelë gò téż ò fawòrizowanié Dënów ë Pòmòrzanów przë òbsadzywanim ùrzãdów. W 1439 mùszôł ùstãpic z tronu ë wëcopôł sã do zómkù na Gòtlandii. Stamtądka wiele razë napôdôł jakno pirata na òkrãtë, ë dlôte dostôł pòzwã „pòslédnégò wikinga Bôłtu”.

W 1449 przebiwôł zôs w Rëwałdze, tu rozbùdowôł zómk ë jakno Érik I przëjimnął włôdzã nad słëpsczim dzélã Pòmòrsczi òd Bògùsława IX-gò.

Ùmiarł 3 maja 1459 rokù, pòchòwóny òstôł w mariacczim kòscele w Rëwałdze.

Pòprzédca	Lësta panowników	Nôslédnik
Małgòrzata I (Margrete 1.)	Lësta panowników Duńsczi	Krësztof III Bajersczi (Christoffer 3. af Bayern)
Małgòrzata I (Margreta)	Lësta panowników Norwesczi	Krësztof III Bawarsczi (Christoffer af Bayern)
Małgòrzata I (Margareta)	Lësta panowników Szwédzczi	Karol VIII (Karl Knutsson Bonde)

Bùtnowé lënczi

Commons: Erik Pòmòrsczi – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons