Dzéń Jednotë Kaszëbów
Dlô jinszëch znaczënków: § szlachòwnô pòzwa.
Dzéń Jednotë Kaszëbów (pòl. Dzień Jedności Kaszubów) – kaszëbskô swiãto swiãtowóné kòżdorocznie 19 strëmiannika ùwdarzëwając pisenną nadczidkã ò Kaszëbach w bùlli papiéża Grégòra IX.
19 strëmiannika 1238 papiéż skôzëwôł szczecënsczégò ksążã „ksążëcã Kaszëb” (łac. clare morie… duce Cassubie), pòcwierdzając bëlnégò pòdarowóné przez Bògùsława I (ùm. 1187) zôkónòwi joannitów pòd Stôrgardã nad Inã[1]. Pònemù ksążã Zôpadny Pòmòrsczi nôsy titel dux Slauorum et Cassubie tj. ksyżëc Słowiónów ë Kaszëb. Negò titla brëkòwôł jesz ksyżëc Barnim I (1210–1278). Bëłô to prôwdëjuwerno pierszô historicznô nadczidka ò Kaszëbach.
Zjazdë Kaszëbów
[edicëjô | edituj kòd]
Apartny artikel: Swiatowi Zjôzd Kaszëbów

Pò administracyjny refòrmie (1999), z przëczënë jaczi òbrëmienié Kaszëb nalazło sã w cawnoscë grańcach nowégò pòmòrsczégò wòjewództwa, òstałë zaczątkòwóné zjazdë Kaszëbów òdbiwôjãce sã do dzysészégò sztërkù. Pierszi zjôzd òdbëł sã w 1999 rokù w Chònicach. Zjazdë są pòdrobną leżnotą do promòcje kaszëbiznë, pòdtrzëmëwóniô tradicje regionù i jintegracje Kaszëbów. Chłoscëną je przejôzd banã Transcassubia, òbczas chtërnégò Kaszëbi òdezwują swòją jednotã[2].
Historiô i nôstãpné informacje Dnia Jednotë Kaszëbów
[edicëjô | edituj kòd]Òbrządë swiãta mają za cél promòwanié kaszëbsczi kùlturë. Òrganizowóné są czermasze lëdowëch ùsôdczów, wëstôwczi rãcznégò dzeła, roczëznòwé zéńdzenia ùwdarzëwiającé sztótczi znaczącé dlô Kaszëbsczi na przełómie lat przëbaczającé wôżné wëdarzenia abò pòstacje mającé cësk na jich historiã. Tradicjowim detkã òbrządków Dnia Jednotë Kaszëbów je turniér grë w kaszëbską „Baszkã”.
Pierszi Dzéń Jednotë Kaszëbów òdbéł sã 19 strëmiannika 2004 rokù we Gduńskù. Òd 2006 rokù, dzãka rësznocë Marka Wantocha-Rekòwsczégò, zbògacył gò wespółowim granim akòrdionistów (nié blós z Pòmòrza). Kòżdorocznie òbczas zéńdzenia dzeje sã próba pòbëcô rekòrdu w jednoczasnym grze na akòrdionach. Rëszną dzełã do grë są wiedno akòrdionowé aranżacje znónëch kaszëbsczich nótów. Slédni rekòrd nôleżi do Bòjana, gdze wespół zagrało 371 lëdzy.
Òbrządë kòòrdinuje Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.
Hònorowi patronat nad òbrządkama w 2012 rokù òbjãłë: wicemarszôłk Senatu Jón Wërowińsczi, marszôłk pòmòrsczégò wòjewództwa Mieczësłôw Struk, pòmòrsczi wòjewòda Riszôrd Stachùrsczi, równak mediòwi patronatë: TVP Gduńsk, Radio Kaszëbë, Bôłtëcczi Dzénnik i jinternetowi pòrtal Nasze Miasto (kasz. Naji Gard).
W latach 2020–2021 òbrządczi nie òdbëwôłë sã z przëczënë pandemii COVID-19[3].
13 strëmiannika 2026 òdbéłë sã (zòrganizowóné przez Kaszëbsczé Parlamentarné Karno, Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié i Kaszëbsczi Institut) pierszé sejmòwé òbchòdë Dnia Jednotë Kaszëbów, pòd patronatã Marszôłka Senatu Małgòrzatë Kidawë-Błońsczi i z ùdzélã Marszôłka Sejmu Włodzmiérza Czarzastégò[4].
W nôslédnëch latach przédné òbchòdë bëłë òrganizowóné w taczich môlach jak:
| Rok | Gard |
|---|---|
| 2004 | Gduńsk |
| 2005 | Gduńsk |
| 2006 | Tëchómie |
| 2007 | Kramarzënë |
| 2008 | Miastkò |
| 2009 | Bëtowò |
| 2010 | Kartuzë |
| 2011 | Słëpsk |
| 2012 | Brusë |
| 2013 | Kòscérzna |
| 2014 | Serakòjce[5] |
| 2015 | Sëlëczëno |
| 2016 | Bòjano |
| 2017 | Chmielno |
| 2018 | Lëzëno[6] |
| 2019 | Żukòwò |
| 2020 | Internet (COVID-19)[7] |
| 2021 | |
| 2022 | Sopòt[8] |
| 2023 | Gniéwino |
| 2024 | Kòscérzna |
| 2025 | Bòlszewò[9] |
| 2026 | Wiôlgô Wies[10][11][12][13] |
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Pòłączoné témë
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ G. Labùda, O Kaszubach, Gdiniô 1991, s. 18.
- ↑ 28 lipca 2007 Zjazd Kaszubów tym razem w Brusach. (pòl.) Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié [przëstãp 2026-07-16]
- ↑ Vivat Cassubia - koncert akordeonowy z okazji Dnia Jedności Kaszubów w Sopocie (pòl.) [online], kaszubi.pl [przëstãp 2026-07-16].
- ↑ Sejm w czôrno-żôłtëch farwach! Tak swiãtowóno Dzéń Jednotë Kaszëbów w Parlamence (pòl.) gdansk.tvp.pl, 2026-03-13. [przëstãp 2026-07-16].
- ↑ https://web.archive.org/web/20140320204643/http://www.24kaszuby.pl/wydarzenia-dnia/dzien-jednosci-kaszubow-w-sierakowicach-2/
- ↑
XX Światowy Zjazd Kaszubów 2018 HD na YouTube - ↑ https://web.archive.org/web/20240415230741/https://www.gazetakaszubska.pl/86377/dzen-jednote-kaszebow-19-marca-swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow
- ↑ https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/9608-dzien-jednosci-kaszubow-bez-bicia-rekordu-w-grze-na-akordeonach
- ↑ https://koscierski.info/artykul/hej-mieszkancy-kaszub-n1684973
- ↑ https://web.archive.org/web/20260504160218/https://odkryjpomorze.pl/storage/2026/03/post/1683/26371/dzien-jednosci-kaszubow-wladyslawowo-22-marca-2026-program.pdf
- ↑ https://web.archive.org/web/20260504155906/https://scontent-dfw5-3.xx.fbcdn.net/v/t39.30808-6/653711717_1529386132527317_1175454651514524956_n.jpg?_nc_cat=110&ccb=1-7&_nc_sid=13d280&_nc_ohc=lc-xqCC5_jAQ7kNvwE_oula&_nc_oc=AdorCTy7HqHZ5XkR30cv4bQgH-aZhyA5pbRsh8U7dcppjMeZ7JeWf8Oz4Q-MxYeNJ5o&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent-dfw5-3.xx&_nc_gid=KGZTHf4naCNs3nHXfsmSjA&_nc_ss=7b289&oh=00_Af4toQ7ZbUCGwaecsO_7nRo3Q2SxLiWEuCSgiuH7aDOUTA&oe=69FE921F
- ↑ https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/242501/dzien_jednosci_kaszubow_we_wladyslawowie__22_marca_2026_r
- ↑ https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2026/03/16/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie-i-gigantyczna-flaga-na-meczu-arki-gdynia/
Bibliografiô
[edicëjô | edituj kòd]- Marcelina Oleszuk: Dzéń Jednotë Kaszëbów. www.gdansk.naszemiasto.pl, 2011-03-19. [przëstãp 2026-07-16].
- Dzień Jedności Kaszubów 2012. Brusy Miasto i Gmina, 2012-03-09. [przëstãp 2026-07-16].
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Dzéń Jednotë Kaszëbów – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
- https://mojestrone.com/zjazd-kaszbow/relacj/
- Dzéń Jednotë Kaszëbów
XVIII Światowy Zjazd Kaszubów we Wdzydzach Kiszewskich na YouTube - 2025:
- 2026:
Szëkba
[edicëjô | edituj kòd]| Dzień Jedności Kaszubów |
|---|
|
„Dzień Jedności Kaszubów”: Rãczno: kaszuby24 API;
chmielno.naszgok;
gazetakaszubska.
|