Gdiniô

Z Wikipedia
Skòczë do: nawigacëji, szëkbë
Gdiniô
Herb   Fana  
gdińsczi herb gdińskô fana
Pòłożenié na karce
Spòdlowé pòdôwczi
Wòjewództwò pòmòrsczé
Kréz gard na

prawach krézu

Wiéchrzëzna 135 km²
Pòłożenié: 54°30' nord. 18°32' pòr.
Lëdztwò (2007)
248 767
Czerënkòwi numer (+48) 58
Pòcztowi kòd 81-000 do 81-919
Registracëjné tôfle GA
Administracëjô
Bùrméster Wojciech Szczurek

Adresa:

Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54
81-382 Gdiniô
tel. (+48) 58 66 88 000, faks (+48) 58 62 09 798
(e-mail)

Domôcô starna gardu


Gdiniô (téż: Gdinnô, Gdina, pòl. Gdynia, miem. Gdingen, 1939-1945 Gotenhafen) je gardã z wiôlgą hôwingą nad sztrądã Bôłtu w Pòrénkòwi Pòmòrsce.

Swiãtojańskô
Fòntana,Kòscuszkòwsczi plac
Red Bull Air Race Gdynia - 2014

=== Pòłożenié ===

Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°32' N, dôłgòta - 18°32' E.

Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w Pòmòrsczim wòjewództwie.

Pòdôwczi[edicëjô | edytuj kod]

  • Lëdztwò: 248 767 mieszkańców
  • Wiéchrzëzna: 135 km²
  • Budżetowé wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł
  • Budżetowé wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł

Historëjô[edicëjô | edytuj kod]

  • X stolaté - rëbackô wnôżëna
  • 1253 - Pierszô zmiónka o wsë Gdinam
  • 1637 - Pierszé zaslubinë Pòlsczi z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi
  • 10 gromicznika 1926 r. - Nadanié gardnëch prawów
  • séwnik 1939 - wzãcé gardu przez Miemców (19391945 - Gotenhafen)
  • w nocë z 18 na 19 gòdnika 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie
  • 28 strumiannika 1945 r. - Wëzwòlenié gardu
  • 11 czerwińca 1987 - Papież Jan Paweł II tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [1]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”).

Słôwny lëdze[edicëjô | edytuj kod]

Krziże pò gòdnikù 1970
  • Antón Ôbram (1869-1923)
  • Baduszkowa Danuta
  • Borchardt Karol Olgierd
  • Brzeski Maciej
  • Cegielska Franciszka
  • Dąbek Stanisław
  • Demel Kazimierz
  • Gall Iwo
  • Jastak Hilary
  • Jurkiewicz Kazimierz
  • Krauze Augustyn
  • Kwiatkowski Eugeniusz
  • Maciejewicz Konstanty
  • Mężnicki Witold
  • Marión Mòkwa
  • Jan Mòrdawsczi
  • Orlicz-Dreszer Gustaw
  • Justyna Plutowska
  • Polkowski Bolesław
  • Prohaska Włodzimierz
  • Radtke Jan
  • Remiszewska Teresa
  • Romanowski Bolesław
  • Rummel Julian
  • Sieradzki Juliusz
  • Sokół Franciszek
  • Stankiewicz Mamert
  • Suchanek Antoni
  • Śmidowicz Jan
  • Teliga Leonid
  • Unrug Józef
  • Wenda Tadeusz
  • Zaruski Mariusz
  • Zegarski Teofil
  • Żeromski Stefan

Stôrodôwnotë[edicëjô | edytuj kod]

  • Westrzódgardzé
    • Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini, dar. Świãtojańskô
    • Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2
    • Bùdink Òbeńdowégò Sądu , pl. Kònstitucëji 5
    • Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Môja 25/10 Gromicznika 22-22
    • Ôbram'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30
    • Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r.
    • Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2
    • Dworzec Morski, ul. Polska 1
  • Kamiannô Góra
    • Hotel "Polska Riwiera", ul. Zawiszy Czarnego 1
    • Willa "Szczęść Boże", ul. I Armii Wojska Polskiego 6
  • Chiloniô
    • Willa z 1931 r., ul. Chylońska 112 a
  • Òrłowò
    • Dawny zajazd Adlerówka, ul. Orłowska 7
    • Dawny Dom Kuracyjny, ul. Orłowska 2
    • Willa "Weneda", ul. Przebendowskich 1
    • Pensjonat "Gryf", ul. Przemysława 6
    • Zespół dworsko-parkowy Mały Kack
    • Dawna osada rzemieślnicza Mały Kack
    • Zespół pałacowo-parkowy Kolibki
  • Òksëwié
    • Zespół dawnej wsi z kościołem parafialnym p.w. św. Michała Archanioła
  • Grabówk
    • Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej
  • Wiżawa Sw. Maksymiliana
    • Willa, ul. Tetmajera 1
  • Wiôldżi Kack

Partnersczé gardë[edicëjô | edytuj kod]

Òbaczë téż[edicëjô | edytuj kod]

Commons
Òbôczë galerëjã na Wikimedia Commons:
Gdiniô


herb pòmòrsczégò wòjewództwa Pòmòrsczé wòjewództwò

Gardë na prawach krézu: Gduńsk | Gdiniô | Stôłpsk | Sopòt
Krézë: bëtowsczi | chònicczi | człuchòwsczi | dërszewsczi | gduńsczi | kartësczi | kòscérsczi | kwidzëńsczi | lãbòrsczi | malbòrsczi | nowòdwòrsczi | pùcczi | stôłpsczi | starogardzczi | sztumsczi | wejrowsczi


Wiki-puzzle 34px.png To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.