Gdiniô

Gdiniô
gdińsczi herb	gdińskô fana
Spòdlowé pòdôwczi
Wòjewództwò	pòmòrsczé
Kréz	gard na prawach krézu
Wiéchrzëzna	135 km²
Pòłożenié:	54°30' nord. 18°32' pòr.
Lëdztwò (2007)	248 767
Czerënkòwi numer	(+48) 58
Pòcztowi kòd	81-000 do 81-919
Registracëjné tôfle	GA
Administracëjô
Bùrméster	Wojciech Szczurek
Adresa: Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54 81-382 Gdiniô tel. (+48) 58 66 88 000, faks (+48) 58 62 09 798 (e-mail) Domôcô starna gardu

Gdiniô (téż: Gdinnô, Gdina, pòl. Gdynia, miem. Gdingen) je gardã z wiôlgą hôwingą nad sztrądã Bôłtu w Pòrénkòwi Pòmòrsce.

Swiãtojańskô

Fòntana,Kòscuszkòwsczi plac

Pòłożenié

Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°32' N, dôłgòta - 18°32' E.

Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w Pòmòrsczim wòjewództwie.

Pòdôwczi

• Lëdztwò: 248 767 mieszkańców
• Wiéchrzëzna: 135 km²
• Budżetowi wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł
• Budżetowi wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł

Historëjô

• X stolaté - rëbackô wnôżëna
• 1253 - Pierszô zmiónka o wsë Gdinam
• 1637 - Pierszé zaslubinë Pòlsczi z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi
• 10 gromicznika 1926 r. - Nadanié gardnëch prawów
• séwnik 1939 - wzãcé gardu przez Miemców (1939–1945 - Gotenhafen)
• w nocë z 18 na 19 gòdnika 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie
• 28 strumiannika 1945 r. - Wëzwòlenié gardu
• 11 czerwińca 1987 - Papież Jan Paweł II tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [1]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”).

Słôwny lëdze

Antón Ôbram, Kaszëbsczi Plac

Krziże pò gòdnikù 1970

• Antón Ôbram (1869-1923)
• Baduszkowa Danuta
• Borchardt Karol Olgierd
• Brzeski Maciej
• Cegielska Franciszka
• Dąbek Stanisław
• Demel Kazimierz
• Gall Iwo
• Jastak Hilary
• Jurkiewicz Kazimierz
• Krauze Augustyn
• Kwiatkowski Eugeniusz
• Maciejewicz Konstanty
• Mężnicki Witold
• Mokwa Marian
• Jan Mòrdawsczi
• Orlicz-Dreszer Gustaw
• Polkowski Bolesław
• Prohaska Włodzimierz
• Radtke Jan
• Remiszewska Teresa
• Romanowski Bolesław
• Rummel Julian
• Sieradzki Juliusz
• Sokół Franciszek
• Stankiewicz Mamert
• Suchanek Antoni
• Śmidowicz Jan
• Teliga Leonid
• Unrug Józef
• Wenda Tadeusz
• Zaruski Mariusz
• Zegarski Teofil
• Żeromski Stefan

Stôrodôwnotë

• Strzódgard
  • Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini, dar. Świãtojańskô
  • Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2
  • Bùdink Òbeńdowégò Sądu , pl. Kònstitucëji 5
  • Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Môja 25/10 Gromicznika 22-22
  • Ôbram'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30
  • Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r.
  • Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2
  • Dworzec Morski, ul. Polska 1
• Kamianô Góra
  • Hotel "Polska Riwiera", ul. Zawiszy Czarnego 1
  • Willa "Szczęść Boże", ul. I Armii Wojska Polskiego 6
• Chilonô
  • Willa z 1931 r., ul. Chylońska 112 a
• Òrzłowò
  • Dawny zajazd Adlerówka, ul. Orłowska 7
  • Dawny Dom Kuracyjny, ul. Orłowska 2
  • Willa "Weneda", ul. Przebendowskich 1
  • Pensjonat "Gryf", ul. Przemysława 6
  • Zespół dworsko-parkowy Mały Kack
  • Dawna osada rzemieślnicza Mały Kack
  • Zespół pałacowo-parkowy Kolibki
• Òksëwié
  • Zespół dawnej wsi z kościołem parafialnym p.w. św. Michała Archanioła
• Grabówk
  • Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej
• Grzëpa Swiãtégo Maksimiliana
  • Willa, ul. Tetmajera 1
• Wiôlgô Kaczô
  • Zespół dôwny wsë Wiôldżi Kack z kòscołã sw. Wawrzińca

Partnersczé gardë

• Aalbòrg - Dëńskô
• Baranowicze
• Brooklyn
• Haikoù
• Karlskróna
• Kłajpéda
• Kòtka
• Kristiansand
• Kùnda
• Liepaja
• Plymouth
• Seattle

Òbaczë téż

• Gduńsk
• Sopòt
• Òstrzódk Kaszëbskò-Pòmòrsczi Kùlturë
• Kategòrëjô Gdiniô w Katalogù ODP

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.