Przejdź do zawartości

Waliô

Ze starnë Wikipedia
(Przeczerowóné z Walijô)
Waliô
Cymru
Wales
Fana Walie
Fana Walie
Herb Walie
Herb Walie
Mòtto: Cymru am byth
(Waliô na wiedno)
Himn: Hen Wlad Fy Nhadau
(Stôri krôj mòjich òjców)
Waliô na karce
Waliô na karce
Spòdlowé pòdôwczi
Òficjalny jãzëk angelsczi, walijsczi
Stolëca Cardiff
Fòrma państwa mònarchiô
Mònarcha Karól III
Premiéra Rhun ap Iorwerth
Wiéchrzëzna 20 779 km²
Lëdztwò (2023) 3 164 000
Dëtk Angelsczi pùńt szterling (GBP)
Czasowô cona UTC +0
Internet .wales
Telefón +44

Waliô (wal. Cymru) – jeden òd sztërzech partów Wiôldżi Britanie, historicznô celtickô krôjna.

Historiô

[edicëjô | edituj kòd]

Za rządów rzimsczégò cysarza Klaùdiusza Waliô bëła zamieszkiwónô bez Sylurów, Òrdowików ë Dekangów. Sylurowie przez dłudżi czas biôtkòwelë procëm Rzimianom; równak w roku 74 òstelë pòkònóny. We strzédnëch wiekach na ny zemi jistniałë taczé państwa jak Królestwò Gwynedd czë Królestwò Powys. W XII stalatim król Gwynedd – Owain Gwynedd przëjął titel ksążëca Walie[1]. Pò pòdbicym Walie bez anielsczégò króla Edwarda I w 1284, jegò syn zwëskôł titel ksążëca w 1301 jako nastãpnik trónu (titel ten do dzys słëchô britijsczim nastãpnikom trónu)[2].

Geografiô

[edicëjô | edituj kòd]
  • wiéchrzëzna: 20 779 km²
  • Cardiff (stolëczny gard)
  • Swansea
  • Newport
  • Rhondda
  • Barry
  • Wye
  • Usk
  • Severn
  • Tywi
  • Dee

Demografiô

[edicëjô | edituj kòd]

W 2023 lëdztwò wënosëło 3 164 000[3]. Wedle religijnëch pòdôwków dlô Walie ë Anglie szacëje sã, że w 2021 w òbu krajach razã 46,5% mieszkańców ni wëznôwało niżódny religie, a 43,6% to chrzescëjanowie[4].

Pòliticzny system

[edicëjô | edituj kòd]
Parlament Walie
  • Król Wiôldżi Britanie: Karól III (òd 2022)
  • Premiéra: Rhun ap Iorwerth (òd 2026)
  • Walijsczi Parlament (wal. Senedd Cymru) mô 96 nôleżników
  • Internetowô domena: .wales lub .cymru, òd 2015[5]

Òbaczë téż

[edicëjô | edituj kòd]

Przëpisë

[edicëjô | edituj kòd]
  1. ↑ Brockwell V., The History of the Prince and Princess of Wales Titles [online], Hattons of London, 17 gòdnika 2023 [przëst. 2026-07-07] (an.).
  2. ↑ Prince of Wales: What does the title mean?, „BBC Newsround”, 16 séwnika 2022 [dost. 2026-07-07] (an.).
  3. ↑ Mid year estimates of the population: 2023 Government of Wales
  4. ↑ Religion, England and Wales [online], Office for National Statistics [dost. 2026-11-01] (an.).
  5. ↑ Discover the benefits of .wales and .cymru domains Business Wales

Bùtnowé pòwrózczi

[edicëjô | edituj kòd]

Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons