Waliô
|
Waliô
Cymru
Wales |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Mòtto: Cymru am byth (Waliô na wiedno) |
|||
| Himn: Hen Wlad Fy Nhadau (Stôri krôj mòjich òjców) |
|||
|
Spòdlowé pòdôwczi
|
|||
| Òficjalny jãzëk | angelsczi, walijsczi | ||
| Stolëca | Cardiff | ||
| Fòrma państwa | mònarchiô | ||
| Mònarcha | Karól III | ||
| Premiéra | Rhun ap Iorwerth | ||
| Wiéchrzëzna | 20 779 km² | ||
| Lëdztwò (2023) | 3 164 000 | ||
| Dëtk | Angelsczi pùńt szterling (GBP) | ||
| Czasowô cona | UTC +0 | ||
| Internet | .wales | ||
| Telefón | +44 | ||
Waliô (wal. Cymru) – jeden òd sztërzech partów Wiôldżi Britanie, historicznô celtickô krôjna.
Historiô
[edicëjô | edituj kòd]Za rządów rzimsczégò cysarza Klaùdiusza Waliô bëła zamieszkiwónô bez Sylurów, Òrdowików ë Dekangów. Sylurowie przez dłudżi czas biôtkòwelë procëm Rzimianom; równak w roku 74 òstelë pòkònóny. We strzédnëch wiekach na ny zemi jistniałë taczé państwa jak Królestwò Gwynedd czë Królestwò Powys. W XII stalatim król Gwynedd – Owain Gwynedd przëjął titel ksążëca Walie[1]. Pò pòdbicym Walie bez anielsczégò króla Edwarda I w 1284, jegò syn zwëskôł titel ksążëca w 1301 jako nastãpnik trónu (titel ten do dzys słëchô britijsczim nastãpnikom trónu)[2].
Geografiô
[edicëjô | edituj kòd]- wiéchrzëzna: 20 779 km²
Gardë
[edicëjô | edituj kòd]- Cardiff (stolëczny gard)
- Swansea
- Newport
- Rhondda
- Barry
Rzéczi
[edicëjô | edituj kòd]- Wye
- Usk
- Severn
- Tywi
- Dee
Demografiô
[edicëjô | edituj kòd]W 2023 lëdztwò wënosëło 3 164 000[3]. Wedle religijnëch pòdôwków dlô Walie ë Anglie szacëje sã, że w 2021 w òbu krajach razã 46,5% mieszkańców ni wëznôwało niżódny religie, a 43,6% to chrzescëjanowie[4].
Pòliticzny system
[edicëjô | edituj kòd]
- Król Wiôldżi Britanie: Karól III (òd 2022)
- Premiéra: Rhun ap Iorwerth (òd 2026)
- Walijsczi Parlament (wal. Senedd Cymru) mô 96 nôleżników
- Internetowô domena: .wales lub .cymru, òd 2015[5]
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ Brockwell V., The History of the Prince and Princess of Wales Titles [online], Hattons of London, 17 gòdnika 2023 [przëst. 2026-07-07] (an.).
- ↑ Prince of Wales: What does the title mean?, „BBC Newsround”, 16 séwnika 2022 [dost. 2026-07-07] (an.).
- ↑ Mid year estimates of the population: 2023 Government of Wales
- ↑ Religion, England and Wales [online], Office for National Statistics [dost. 2026-11-01] (an.).
- ↑ Discover the benefits of .wales and .cymru domains Business Wales
Bùtnowé pòwrózczi
[edicëjô | edituj kòd]
Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons


