Libiô
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
Libiô – państwò w nordowi Africe, ze stolëcznym gardã Tripòlis. Greńczë z państwama: Algierską, Czadã, Egiptã, Tunezją. Ùrzãdowim jãzëkã Libii je arabsczi jãzëk, a główną religiã je islam.
Historiô
[edicëjô | editëjë zdrój]W anticznym czasu Libiô bëła dzélã rzimsczégò jimperium. Pò wiele zmianach w historii òsta sã dzélą jimperium òsmańsczégò, a pòtemù italską kòlonią[2]. 1 séwnika 1951 Libiô zwëskała samòstójnotã i stała sã królestwã. Równak w 1969 doszło do zamachù stanu, chtëren doprowadzył do òbjimniãcô władzë w kraju przez Muammara Kadafiégò.
W 2011 roku doszło do libijsczégò pòwstaniô, czerowónégò procëm reżimu Kadafi. Pòwstanié to doprowadzyło do òbaleniô Kadafi i znacznëch zmian w kraju[2]. Òd ti pòrë Libiô bëła placã pòliticzny niegwësnotë i zbrojnëch kònfliktów.
Geografiô
[edicëjô | editëjë zdrój]Libiô je państwã w nordowi Africe kòl Strzódzemnégò Mòrza. Wôżné gardë to Ajdabiya, Al Khums, Banghāzī, Mişratah, Sabha, Surt, Tripòlis, Zuwārah.
W Libii je sprôwné pòdzelenié na òkrãża (ar. szabija).
Òkrãża:
- Al-Butnan
- Al-Dzabal al-Achdar
- Al-Dzabal al-Gharbi
- Al-Dzifara
- Al-Džufra
- Al-Kufra
- Al-Marakib
- Al-Mardz
- Al-Wahat
- An-Nukat al-Chams
- Az-Zawija
- Bengazi
- Darna
- Ghat
- Marzuk
- Misrata
- Nalut
- Sabha
- Syrta
- Trypolis
- Wadi al-Hajat
- Wadi asz-Szati
Przëpisë
[edicëjô | editëjë zdrój]- 1 2 3 Libia, Encyklopedia PWN
- 1 2 Libia. Historia Encyklopedia PWN
- ↑ World Economic Outlook, April 2018
| Państwa w Africe | |
|---|---|
| Algieriô | Angòlô | Benin | Bòtswanô | Bùrkina Faso | Bùrundi | Centralnô Afrika | Czad | DR Kòngo | Dżibùti | Egipt | Eritrejô | Eswatini | Etiopiô | Gabón | Gambiô | Ghanô | Gwinejô | Gwinejô Bissau | Kamerùn | Keniô | Kòmòrë | Kòngo | Lesòthò | Liberiô | Libiô | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokò | Maùretaniô | Maùritjùs | Mòzambik | Namibia | Niger | Nigeriô | Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô | Pôłniowô Afrika | Pôłniowi Sùdan | Zeloni Przilądk | Równikòwô Gwinejô | Rwandô | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somaliô | Sùdan | Tanzaniô | Togo | Tunezjô | Ùgandô | Zambiô | Zimbabwe | Ùbrzég Słoniowëch Kłów | |
| Zanôléżné teritoria: Ceuta * Kanarejscze Òstrowë * Madera * Melilla * Òstrów Sw. Helenë * Pelagijscze Òstrowë * Réunion * Sokotra | |
| Teritoria z ògrańczoném ùznaniém: Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi) | |