Przejdź do zawartości

Jastrowô lelijô

Z Wikipedia
Jastrowô lelijô

Jastrowô lelijô, biôłi narcys (łac. Narcissus poeticus) – gatënk roscënë z rodzëznë amarilkòwatëch (Amaryllidaceae). W rodzë je gò nalezc w pôłniowò-zôpadny Eùropie - òd Szapnii, przez Francëskã i Włochë, jaż pò północno-zôpadny part Grecji[1][2]. Je chòwóny przez lëdzy jakò òzdobnô roscëna - je ùważóny za jeden z pierszich kùltiwowónëch narcysów (kòl N. tazetta i N. jonquilla). W skùtkù hòdowli zadomòwił sã w regionach na północ òd jegò nôternégò strzodowisza[3]; W Pòlsce i na Kaszëbach roscy zdzëwióny m. jin. w parkach i smãtorzach. Z gatënkù kòrzëstô sã w perfùmerëjnym przemësle. Jastrowô lelijô je trëjącô.

Narcissus poeticus béł pò rôz pierszi òpisóny przez Karola Linneùsza w jegò dokazu Species Plantarum (s. 289) z 1753 rokù. [4]

Nôstarszé wdôrë w kùlturze ò Jastrowi leliji pòchòdzą z Historia Plantarum, bòtanicznégò dokôzu Teòfrasta z Eresos (371 - kòl 287 p. n .e), w jaczim òpisôł òn narcysa kwitnącégò na zymk[5]. Je téż parłączóny z pòstacą Narcyza z grecczi mitolodżi[6].

  1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 551. ISBN 83-214-1305-6
  2. Beata Grabowska, Tomasz Kubala. Encyklopedia bylin, tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 613, 2012.
  3. Andreas Bartels: Rośliny śródziemnomorskie. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2003, s. 251.
  4. "Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015
  5. Jashemski, Wilhelmina Mary Feemster; Frederick Gustav Meyer (2002). The Natural History of Pompeii: A Systematic Survey. Cambridge University Press. p. 131. ISBN 978-0-521-80054-9.
  6. "Amaryllidaceae Narcissus poeticus L." ipni.org (International Plant Names Index). Retrieved 15 December 2015