Termòméter

Termòméter – ùrządzenié do mierzeniégò temperaturë pòstrzédną metodą, na spòdlim zmianë pòd cëskã temperaturë termòmetriczny włôscëwòscë termòmetricznégò cała^[1]. Syg mierzonëch temperaturów a zastosowaniów termòmétra we wiôldżim stãpieniu zanôlégô òd termòmetricznégò cała a termòmetriczny włôscëwòscë. Termòméter mòże słëżëc do mierzeniégò jaczi le temperaturë w kònkretnym zakresu abò pòkazéwaniégò blós wëbrónëch wôrtnosców temperaturë (wskôzczi temperaturë).

Ôrtë termòmétrów

Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na métel dzejaniégò

ceczowi termòméter – kòrzistô ze zjawiszcza cepelny rozszérzalnoscë ceczë (wic rtãcë abò alkòholu):
- rtãcowi termòméter – dlô temperaturów od −38 °C (temp. topnieniégò rtãcë) do +356 °C (temp. wrzeniégò rtãcë),
- termometr alkoholowy – dlô temperaturów od −70 do +120 °C; np. jizbòwi termòméter;
bimetalowi termòméter, w jaczim brëkòwónô je różnica w cepelny rozszérzalnoscë dwùch metalów;
gazowi termòméter – robòcym dzejnikã je gaz roboczym jest gaz, mierzoné są paramétrë gazu, np. òbjim przë stałim cësnienim abò cësnienié przë stałim òbjimie;
ropny termòméter – kòrzistô ze zanôleżnoscë cësnieniégò nasëcony ropë òd temperaturë, brëkòwóny np. w aùtołowëch termòstatach;
radiacyjny termòméter – dzejô na spòdlim pòmiaru parmieniowaniô emitowónégò przez cała (np. pirométer abò termòwizyjnô kamera);
elektriczny termòméter – kòrzistô z cëskù temperaturë na elektriczné włôscëwòscë materiałów brëkòwónëch do bùdacje czujników:
- rezystancyjny termòméter – kòrzistô ze zanôleżnoscë rezystancje metalów a półprzewòdników òd temperaturë. Materiałë brëkòwóné w te zortu czujnikach:
  - platëna,
  - bronks,
  - półprzewòdniczi,
  - szpecjalné stopë (zdrzë termistór),
- termòméter kòrzistający ze zmianë różnicë pòtencjałów na stikach rozmajitëch materiałów z temperaturą mët:
  - termòpôrã (termòelektriczny termòméter) – kòrzistô ze Seebeckòwégò zjawiszcza,
  - półprzewòdnikòwi termòméter;
magneticzny termòméter (paramagneticzny) – do pòmiaru temperaturów mniészëch jak 1 kelwin.

Pòdzél termòmétrów ze wzglãdu na namienienié

lékarsczi termòméter – syg temperaturów: òd 35 do 42 °C ( elektroniczné termòmétrë òd 32 °C do 42 °C); jegò òdmianą je òwùlacyjny termòméter; to są termòmétrë maksymalny temperaturë;
meteòrologiczny termòméter – skłôdający sã z dwùch termòmétrów, maksymalnégò i minimalnégò;
zaòknowi termòméter – syg temperaturów: òd −50 do 50 °C;
jizbòwi termòméter – syg temperaturów: òd 0 do 40 °C;
labòratorijny termòméter – syg temperaturów: baro rozmajiti (wic òd 0 do 150 °C).