Słëpiô
Słëpiô (pòl. Słupia, niem. Stolpe) – rzéka w zôpadnym parce Kaszëbsczi, ò dłużawie 159,57 km[1] a pòwiérzchnie zlewnie 1620km²[2].
Biég
[edicëjô | edituj kòd].JPG)
Rzéka wëpłiwô z bielawów leżącëch na wiżi kòl 200 m n.n.m. kòl Serakòwsczi Hëtë, na Kaszëbsczim Pòjezerzim, w górnym biegù przepłiwô przez òbrëmié kùńcowi mòrenë dochôdający do 200 m n.n.m. (jezora: Tëchlińsczé, Trzebòcyńsczé, Gòwidlińsczé i Wãgòrzëno), we westrzédnym piaszczëto-glëniasté ùtwòrë dnowi mòrenë a zwałowé glënë w kómpleksu wiôldżich lasów i w dólnym, òd Słëpska w dolëznach ò pòdłożim z glënë a torfù, przed ùscym do mòrza to dô tipiczné dënowé piôsczi. Ùchôdô do Bôłtu w Ùsce.
Słëpiô przepłiwô przez czile jezór. Szérzô kòrëta: òd 7 m w górnym dzélu rzéczi do 40 kòl ùscô, strzédny przepłiw przë ùscym 15,5 m³/s, strzédny spôdk kòl 1,3‰[3].
Òd nordë zlewniô Słëpie grańczi ze zlewnią Bôłtu, òd zôpadu ze zlewnią rzéczi Wieprzë, òd pôłniô ze zlewnią Brdë, òd pòrénkù zlewniama rzéków Łeba i Łëpawa.
Wëkòrzistanié
[edicëjô | edituj kòd]Ùscowi dzél rzéczi Słëpie je za akwatorium mòrsczi hôwindżi w Ùsce.
Na rzéce zbùdowóné òstałë na zôczątkù XX wiekù 4 wòdné sztrómòwnie: Môłô Gałązniô, „Strzegomino” w Strzegòminie, Wiôlgô Krzëniô, Strëga. Hidrotechnicznô zabùdowa, (przédno bùdacjô sztrómòwnie Môłô Gałązniô) spòwòdowa skródzenié biegù rzéczi. Pòwstałë téż dwa retencyjné jezora Kònradowò a Krzëniô.
Òd Gòwidlińsczégò Jezora do ùscégò prowadzy 125-kilométrowi turisticzny kajakòwi szlach, 62-kilométrowi dzél òd Sëlëczëna do Môłi Gałãznie nalôżô sã we wëkazu górsczich kajakòwich szlachów z nôsłôwniészim na Pòmòrzim dzélã Sëlëczińską Rëną mët[4]. W 2006 rokù na całim szlachù òstałë pòstawioné kamienie na wdôr papieża Jana Pawła II, jaczi w 1964 rokù òdbéł spłiw Słëpią[5].
W systemie administrowaniégò wòdama dorzeczé Słëpie rechòwóné je do òbrëmiô dorzeczégò Wisłë[6][7].
Jakòsc wòdë
[edicëjô | edituj kòd]Wedle pòdôwków Inspekcje Òchronë Strzodowiszcza przez Słëpiã do Bôłtu to dô òdpłiw cãżczich metalów, òb 2012 rok w jiloscach: 3,3 tonë cynkù, 0,9 tony kòpru, 1,2 tonë òłowiu, ok. 100 kg kadmù, 0,5 tonë chromu a 1,2 tonë niklu[8].
Òchrona rodë
[edicëjô | edituj kòd]Na mòrsczich bënowëch wòdach rzéczi Słëpie w grańcach ùsczi hôwindżi òsta ùstanowionô cządowò òchrónnô òbéńda dlô łososa a wanożnégò kropielnika, jakô òbrzészô òd 15 séwnika do 31 gòdnika kòżdégò rokò. Wprowadzoné òstało ògrańczenié w spòrtowim fëszowanim, pòlégającé na zakazu łowieniégò spinningòwą metodą na wòdach hôwindżi[9].
W ùscym Słëpie w półkòlu ò parmieniu 500 m w czerënkù mòrza z pòrénczny głowë pòrtu pòwsta permanentnô òchrónnô òbéńda, dze to dô zakôz łowieniô mòrsczich òrganizmów[10].
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Jiné rzéczi w Pòlsce
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ iMap [ònlajn], www.gispartner.pl [przëstãp 2023-07-24].
- ↑ Podział na jednostki bilansowe. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.[przëstãp 2013-07-15].
- ↑ Słupia [ònlajn], www.kajaki.stg.pl [przëstãp 2019-04-09].
- ↑ Ekstremalna Słupia
- ↑ Szablóna:Cytuj
- ↑ Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne [ònlajn], isap.sejm.gov.pl [przëstãp 2020-04-24].
- ↑ Plan zarządzaniégò wòdama w òbrëmim dorzeczégò Wisłë. Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (poz. 1911)
- ↑ Tôbl. 10.6 Odpływ metali ciężkich rzekami do Morza Bałtyckiego w 2012 r.. W: Rocznik statystyczny gospodarki morskiej 2013.Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-01-21, s. 338.
- ↑ Zarządzenié Nr 2/2001 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 10 maja 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2001 r. Nr 17, poz. 331)
- ↑ Zarządzenié Nr 1 Òkrãgòwégò Szpektora Mòrsczégò Rëbaczeniô we Słëpsku z 25 stycznia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2000 r. Nr 9, poz. 84)
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Słëpiô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons