Marlon Brando

Marlon Brando Jr.[1] (ùr. 3 łżëkwiata 1924 w Omaha, ùm. 1 lëpińca 2004 w Los Angeles) – amerikańsczi aktór pòchòdzeniô niemiecczégò, hòlendersczégò, anielsczégò i irlandzczégò, jigrôł w taczich filmach jak A Streetcar Named Desire, On the Waterfront, The Wild One, The Godfather czy Apocalypse Now. Béł téż reżiserã westernu One-Eyed Jacks, w chtërnym sóm zagrôł.
Dostôł wiele nôdgród, m.in. dwa Òscarë (òprócz tegò dostôł jesz szesc nominacjów) – za The Godfather i On the Waterfront.
Wëprôcowôł swòj sztil aktórsczi jigrë, òpiarti na systemie Stanisławsczégò. Dlôte baro niechãtno ùcził sã ról. Temù òbczas krãcenia jegò scen, plan filmòwi bëł òbwieszóny kôrtkama z jegò kwestiama [2]. Jegò sztil aktórsczi miôł cësk na taczich aktorów jak James Dean[2], Paul Newman[3], Robert De Niro[3] czë Elvis Presley[4].
Biografiô
[edicëjô | edituj kòd]Dzectwò i ùczba
[edicëjô | edituj kòd]Ùrodzył sã w Omaha w stanie Nebraska[5] jakno syn Dorothy Julia (z dodomu Pennebaker; 1897–1954) i Marlona Brando, Sr. (1895–1965), fabrëkańca paszë[6]. Miôł dwie starszé sostry: Jocelyn Brando (1919–2005) i Frances (1922–1994). Wychòwôł się w wiérze Stowarzëszeniô Chrzescyjańsczi Ùczbë[7]. Czëde miôł 11 lat, z rodzëzną wëjachał do Evanston. W 1937, òn i rodzëzna wëjachelë do Libertyville w Illinois, gdze Brando zaczął ùczbã w Libertyville High School[4]. Pózni ùcził sã w Shattuck Military Academy[5] w Faribault w stanie Minnesota.
Kariera
[edicëjô | edituj kòd]W 1944 rokù pierszi rôz pòkôzôł sã na Broadwayu w Music Box Theatre jakno Nels w dramace I Remember Mama ù bòkù Oskara Homolczi. W 1947 rokù w Ethel Barrymore Theatre wëstãpił janko Stanley Kowalski w pòkôzkù Tennessee Williamsa A Streetcar Named Desire. Pierszi rôz pòkôzôł sa na wiôldżim ekranié w roli Kena Wiloceka w dramace Freda Zinnemanna The Men(1950) z Teresą Wright, Everett Sloane i Dorothy Tree. Kreacjô Stanleya Kowalski w dramace Elii Kazana A Streetcar Named Desire (1951) dała mù nominacjã do Òscara dlô nôlepszégò aktóra i nôdgrodã nowòjorsczich kritików. Za pòstac meksykańsczégò rewolucjonisty Emiliano Zapatë w dramace historicznym Elii Kazana Viva Zapata! (1952) pò rôz drëdżi béł nominowóny do Òscara dlô nôlepszégò aktóra i téż òtrzimôł nôdgródã BAFTA w kategórie nôlepszi aktór pierszoplanówi i Złotą Palmã na Festiwalu w Cannes. Jakno Terry Malloy w melodramace kryminalnym On the Waterfront, (1954) òstôł uhonorowany Oscarã, Złotim Globã i nôdgrodą BAFTA dlô nôlepszégò pierwszoplanowégò aktora.
W 1973 rokù nie przëjął Òscara za rolã Don Vito Corleone w filmie Francisa Forda Coppoli The Godfather (1972), protestującë procëm diskriminacji Indian.
Sprawë priwatné
[edicëjô | edituj kòd]W 1957 rokù òstał chłópã Annë Kashfi. Mielë syna Christiana Devi (ùr. 11 maja 1958; w 1990 òstał skazóny za zabójstwò drëcha swòji sostry, ùm. 26 stecznika 2008). Miôł jesz dwie biôłczi, 10 dzecy, 3 wzãté za swòje.
Ùmarł 1 lëpińca 2004 rokù w Westwood. Miôł 80 lat.
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Marlon Brando – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
- ISNI: 0000000121297892
- PWN: 3880333
- VIAF: 41907301
- LCCN: n50043314
- GND: 118514377
- NDL: 00512205
- LIBRIS: 1zcfhbgk434b2t7
- BnF: 12309876k
- SUDOC: 031983324
- SBN: RAVV088380
- NLA: 35586940
- NKC: jn20000700220
- BNE: XX925117
- NTA: 070696632
- BIBSYS: 90252558
- CiNii: DA09291922
- PLWABN: 9810635887105606
- NUKAT: n93080372
- J9U: 987007259080405171
- PTBNP: 20809
- LNB: 000242986
- CONOR: 20036451
- ΕΒΕ: 85090
- BLBNB: 000619412
- KRNLK: KAC2020K3553
- LIH: LNB:BJQD;=zW
- WorldCat: E39PBJth8X4GwYjHPVkyF89CcP