Mòrãgòwati sus
Mòrãgòwati sus, eùropejsczi sus (łac. Spermophilus citellus) – niewiôldżi gatënk grëzôka z rodzëznë wewiórkòwatëch (Sciuridae), jaczi żëje na rëmiach Strzôdny i Wschòdny Eùropë[1]. W Pòlsce susã ùznôwô sã za gatënk "zanikłi, abò prôwopòdóbno zanikłi"[2] przez co je òbjãti scësłą òchroną. Susë żeją w kòloniach. Znankòwné są dlô nich sezonowé zmianë w aktywnoscy. W drëdżi pòłowie lata S. citellus rechtują sã do zëme, a jich dobòwô aktiwnosc znaczno sã skrócô, za to w zëmã hibernują w priwatnëch norach.
Systematika
[edicëjô | edituj kòd]Gatënk òstół òpisóny przez Karola Linneùsza w 1766 pòd pòzwą Mus citellus. Dzydzeń wëapartniô sã sztërë pòdgatënczi mòrãgòwatégò susa:
- S. c. citellus (Linneusz, 1766) – òpisóny w Austrii,
- S. c. gradojevici (V. Martino & E. Martino, 1929) – Macedoniô,
- S. c. istricus (Calinescu, 1934) – Wschòdniô Rumùniô,
- S. c. matinoi (Peshchev, 1955) – Bùłgariô,
Pòlskô pòpùlacjô nôlégôła do Spermophilus citellus citellus.
Mòrfòlogiô
[edicëjô | edituj kòd]Mòrãgòwati sus je grëzôkã ò strzôdny wiôlgòce. Je smùkłi w bùdowie - jegò tułów razã z głową mô midzë 19.8-23,2 cm i wôżi leno 240-340 gramów[3].
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Spermophilus (Spermophilus) citellus w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (an.) [przëstãp 10 czerwińca 2026]
- ↑ Andrzej Kepel, Borys Kala. Krajowy plan zarządzania gatunkiem suseł moręgowny (Spermophilus citellus). „Opracowanie planów renaturyzacji siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków roślin i zwierząt na obszarach Natura 2000 oraz planów zarządzania dla gatunków objętych Dyrektywą Ptasią i Siedliskową”. natura2000.gdos.gov.pl. [zarchiwizowóny z adresu 2021-12-27]
- ↑ https://web.archive.org/web/20100907045158/http://www.kul.pl/art_22433.html w:] KUL: Wirtualne Muzeum Przyrodnicze [on-line]. kul.pl. [przëstãp 2026-06-10]. (pòl.).
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Mòrãgòwati sus – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons