Przejdź do zawartości

Jón Twardowsczi

Z Wikipedia


Hewòtny artikel òstôł napisóny przez òsobã jakô nie znaje perfektno kaszëbsczégò. Jãzëkòwô pòprôwnosc negò artikla wëmôgô werifikacëji.

Twardowsczi w 2000 rokù

Jón Twardowsczi (Jan Twardowski ùr. 1915 - ùm. 2006 rokù we Warszawie) - béł ksãdzã i wôżnym pòlsczim pòétą.

Biografiô[edicëjô | editëjë zdrój]

Ùrodzył sã w Warszawie 1 czerwińca 1915 rokù. Béł sënã Jana Twardowsczégò (1881-1945) i Anieli z dodomù Kòmderskô (1890-1971 ).Miôł trzë sostrë; Halina (ùr. 1911 r.) Lucyna (ùr. 1912 r.) i Maria (ùr. 1920 r.). Òchrzcëlë gò 4 lëpińca w Kòscele sw. Aleksandra w Warszawie. Dzectwò spãdzôł w Warszawie. Òd 1922 rokù ùcził sã w spòdleczny szkòle, a òd 1927 rokù w Gimnazjum miona Tadeùsza Czacczégò w Warszawie. W 1936 rokù ùdostôł swiadectwò dozdrzelałotë. Ju w gimnazjum béł prowadnikã gazétë „Kùzniô Młodëch”, gdze debiutowôł jakno pòéta. W 1937 rokù ùkôzôł sã pierszi zbiérk piérztów „ Powrót Andersena”. Òd 1935 rokù sztudérowôł pòlaszëznã na Warszawsczim Ùniwersytece. Òb czas II swiatowi wòjnë béł żôłniérzã Krajowi Armii, gdze wzgłùdzél w warszawsczim pòwstanim i òstał reniony. W 1944 rokù wstąpił do kònspiracyjny Dëchòwny Seminarëji w Warszawie. W 1948 rokù òstôł wëswiãcony na ksãdza. W lëpińcu òstôł wikarim parafii w Żbikòwie kòl Prùszkòwa. Téż tam ùcził religii w szkòle. Òd 1959 rokù béł rekorã Kòscoła Siostrów Wizytków w Warszawie. Wëkłôdôł téż w warszawsczim seminarium. Ùmarł 18 stëcznika 2006 rokù w bôlëcë w Warszawie. Òstał pòchòwóny w grobnicë dlô zasłużonëch w Kòscele Bòżi Òpatrznoscë.

Patronat[edicëjô | editëjë zdrój]

Ksądz Jón Twardowsczi je patronã wiele szkòłów, m.ji.n. Gimnazjum w Chònicach.

Nôdgrodë i òdznaczenia[edicëjô | editëjë zdrój]

  • Krziż Kòmandorsczi Òrderu Òdrodzeniô Pòlsczi (2006)
  • Nôdgroda PEN Clubu miona Roberta Gravesa (1980)
  • Òrder Ùsmiéchù (1996)
  • Lëterackô Nôdgroda miona Władisława Reymònta (1996)
  • Medal Pòlonia Mater Nostra Est (1999)
  • Doktorat honoris caùsa Katolëcczégò Lubelsczégò Ùniwersytetu (1999)
  • Òrder Ecce Hòmò (1999)
  • Nôdgroda Ikara(2000)
  • Nôdgroda Serca òd Dzëcy (2000)
  • Nôdgroda TOTUS (2001) to je taczi katolëcczi Nobel
  • Honorné òbëwatelstwò Tarnowsczich Górów (2003)
  • Nôdgroda Stolëcznégò Gardu Warszawë (2005)

Dokôz[edicëjô | editëjë zdrój]

Liryka ksãdza Twardowsczégò òpowiadô ò Bògù i lëdzach. W wiérztach òdnôszô sã téż do bòsczégò stwòrzeniô, do rodë, np. roscënów, zwierzãtów.

Nôbarżé znóné dokazë[edicëjô | editëjë zdrój]

  • Wiersze (1959)
  • O spacerze po cmentarzu wojskowym (1968)
  • Znaki ufności (1970)
  • Zeszyt w kratkę (1973)
  • Poezje wybrane (1979)
  • Niebieskie okulary (1980)
  • Rachunek dla dorosłego (1982)
  • Który stwarzasz jagody (1984, 1988)
  • Na osiołku (1986)
  • Nie przyszedłem pana nawracać (1986)
  • Patyki i patyczki (1988)
  • Sumienie ruszyło (1989, 1990)
  • Tak ludzka (1990)
  • Stukam do nieba (1990)
  • Nie bój się kochać (1991)
  • Niecodziennik (1991)
  • Nie martw się (1992)
  • Tyle jeszcze nadziei (1993)
  • Krzyżyk na drogę (1993)
  • Elementarz księdza Twardowskiego dla najmłodszego, średniaka i starszego (2000)
  • Pogodne spojrzenie (2003)
  • Mimo Wszystko (2003)

Nôbarżi znóné wiérztë[edicëjô | editëjë zdrój]

  • Aniele Boży
  • Bliscy i oddaleni
  • Do moich uczniów
  • Do świętego Franciszka
  • Kiedy mówisz
  • Który stwarzasz jagody
  • Poczekaj
  • Rachunek sumienia
  • Spieszmy się
  • Spoza nas (wiersz z banałem w środku)

Twardowsczi w mùzyce[edicëjô | editëjë zdrój]

  • 2005 Mieczysław Szcześniak, Spoza nas (Wiersz z banałem w środku) [1]
  • 2007 Gościniec, Spieszmy się kochać ludzi [2]
  • 2015 Mieczysław Szcześniak, Nierówni [3]
  • 2011 Justyna Reczeniedi & Con Passione, Nie płacz [4]

Bibliografiô[edicëjô | editëjë zdrój]

  • Zaworska Helena, Jestem, bo Jesteś. Rozmowy z księdzem Twardowskim, Kraków 1999
  • Zarębianka Zofia, Poezja wymiaru sanctum. Kamieńska. Jankowski. Twardowski, TN KUL 1992, s. 137-192, ISBN 83-85291-25-3;
  • A. Iwanowska, Serdecznie niemodny i szczęśliwie zapóźniony Jan Twardowski w oczach własnych, recenzentów i czytelników, Poznań 2000
  • J. Twardowski, Autobiografia. Myśli nie tylko o sobie. Tom I – Smak dzieciństwa, s. 80, Kraków 2006, ISBN 83-08-03926-X.
  • A. Sulikowski, Świat poetycki księdza Jana Twardowskiego, s. 313-332 [kalendarium], Lublin 1995
  • Milena Kindziuk, Zgoda na świat z ks. Janem Twardowskim rozmawia Milena Kindziuk, s. 268, M Wydawnictwo 2001, Kraków, ISBN 83-7221-228-7.
  • Stanisław Grabowski: Jan Twardowski. Kalendarium życia i twórczości 1915-2006. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 2006, s. 74. ISBN 83-205-4661-3.
  • Marian Schmidt: Niecodzienne rozmowy z księdzem Janem Twardowskim. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000.
  • A to co na krótko może być na zawsze. Warszawa: Wyd. Uniw. Warsz. 2007. [Autorzy: J. Puzynina, J. Sochoń, A. Lam, J. Prokop i in.]

Bùtnowé lënczi[edicëjô | editëjë zdrój]

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.