Jastrë

Hewòtny artikel òstôł napisóny przez òsobã jakô nie znaje perfektno kaszëbsczégò. Jãzëkòwô pòprôwnosc negò artikla wëmôgô werifikacëji.

Jastrë - nôstarsze ë nôwôżniészé chrzescëjańsczé swiãta (króm Gòdów) ùwdôrzające smierc ë zmartwëchwstanié Jezésa Christusa. Tidzéń wprzódk, chtëren robi cząd wdôrzaniô nôbarżi wôżnëch dlô chrzescëjańsczé wiarë wëdôrzeniów, zwóny je Wiôldżim Tidzéniem.

Rozmajitoscë

Niedzela przed Jastrama to Palmòwô Niedzela.Tegò dnia swiãcy sã palme.Stôrym zweka gbur idze do sãsôda i letkò bije rózgã i gôdo: Wierzba bije, jô nie biję.

Jastrë zaczinają sã òd Wióldżégò Czwiôrtù, czedë w kòscele nie ùżiwô sã zwònów. Wiôldzim Czwiôrtkiem dlô Kaszëbów je nôlepszim czasã do sadzeni roscënizne i senié.

We Wiôldzi Piãtk,inaczi Płaczëbóga doma robi sã pòrzãdczi. Dlô Kaszëbów to scësniony pòst tzw. sëchi chléb i sëchi bulwe.

W Wielgô Sobota w kòscele swiãcy sã jastrowô strôwã, rozpôliwô sã ôdżin i swiãcy sã wòda i ôdżin. Òdżin òdnekiwô wszëlejaczi złé i zapewniw.ô dobri òbroda.

Czedës Kaszëbi wierzelë, że w Jastrë w nocë òsoblëwi mòcë nabiérô wòda i to ùtrzëmùje sã do wschòdu słuńca. Dlôte przed wschòdã słuńca, przed rezurekcyjną Mszą sw., dobrze bëło są ùmëc w rzéce abò strëdze, kò takô wóda mògła cëdowno dzejac.

W Jastrowã Niedzelã jidzemë na msza rezurekcëjnã. Pierwszi dzéń swiãt je dlã familëji.

Jastrowi Pòniedzôłk je zwóny dëgusem. Młodi knôpi zelonyma rózgama abò jałówcã dëgùją dzéwczãta.Za dëgòwanié dostôwajã jaja abò kucha.W pòniedzôłk przechodo do dzecë zajc i przënoszo farwne jôjka-bómczi.

Literatura

• Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker Kaszubski, Gduńsk 1978
• Jan Perszon : Na Jastre, Lublin 1992
• T.Czerwińska,A. Pająk,L. Sorn: Z kaszëbsczim w szkòle, Gduńsk 2009