Zjednóné Arabsczé Emiratë

Zjednóné Arabsczé Emiratë
‏الإمارات العربيّة المتّحدة al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida

Fana Herb
Himn: ‏عيشي بلادي (Żij, mój kraju)
Òficjalny jãzëk	arabsczi
Stolëca	Abu Zabi
Fòrma państwa	mònarchiô
Prezydeńt	Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan
Premiéra	Muhammad ibn Raszid Al Maktum
Data ùsadzeniô	2 gòdnika 1971
Wiéchrzëzna % wòdë	83,600 km² 0%
Lëdztwò (2024)	10,032,213
Dëtk	dirham (AED)
Czasowô cona	UTC +4
Nôrodné swiãto	2 gòdnika
Kòd ISO 3166	UAE
Internet	.ae
Aùtowi kòd	UAE
Telefón	971

Zjednóné Arabsczé Emiratë (arab. ‏الإمارات العربيّة المتّحدة‎, trb. al-Imārāt al-’arabijja al-Muttaḥida) je państwã w Azji, na pòłniowim brzegù Persczi Hôwindżi, ze stolëcznym gardã Abu Zabi. Grańczi z Òmanã i Saùdijską Arabią.

Nôrodné swiãto je 2 gòdnika, je to dzéń samòstójnoty (2 gòdnika 1971).

Dëtkã Zjednónëch Arabsczich Emiratów je dirham, chtëren dzelë sã na 100 filsów.

Geografiô

Pòłożenié

Blisczi Wschód, greńczë z Òmańską ë Perską roztoką, lezë midzë Òmanã ë Saùdijską Arabią.

Wiéchrzëzna

• całownô: 83,600 km²
• wiéchrzëzna lądu: 83,600 km²
• wiéchrzëzna wòdów: 0 km² (0%)

Lądowé grańce

• òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,066 km
• państwa, z jaczima mô grańce: Òman 609 km; Saùdijskô Arabiô 457 km

Brzegòwô liniô

1,318 km

Klimat

Piôszczësti, chłodny w wschòdnëch górach.

Ùsztôłcenié terenu

płaskô, jałowô nadmòrskô nizinô, co przechodzy w falësté piôskòwé dënë wiôldżi pustini; górë na wschodze

Wësokòsc terenu

• strzédnô wësokòsc: 149 m. n.r.m.
• nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Perskô Roztoka)
• nôwëższi czëp: 1,905 m. n.r.m. (góra Dżabal al-Dżajs)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

• rolné gruńtë 4.6% (w tim 0.5% òrnëch gruńtów)
• lasë 3.8% (w 2018)

Sprôwné pòdzelenié

Zjednóné Arabsczé Emiratë to federacëjô emiratów – kòżdi mô swòjégò emira (ksążã), a wszëtczi tworzą radã z prezydentã na czele (mést je to emir z Abu Zabi). Dzysészim prezydeńtã je Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan (en. Mohamed bin Zayed Al Nahyan), òstôł welowany 14 maja 2022. Ich stolëcama są gardë o tëch samëch mionach.

Krôj òbejmuje siedëm emiratów:

• 
  Abu Zabi
• 
  Adżman
• 
  Dubaj
• 
  Fudżajra
• 
  Ras al-Chajma
• 
  Szardżô
• 
  Umm al-Kajwajn

Demografiô

Pòpùlacjô

• wielëna lëdztwa: 9,973,449 (2023)

Etniczné karna

Emiratczicë 11.6%, Pôłniowi Azjacë 59.4% (w tim Hindusë 38.2%, Bengalczicë 9.5%, Pakistańczicë 9.4%, jinszi 2.3%), Egipcjanowie 10.2%, Filipińczicë 6.1%, jinsi 12.8% (2015 est.)

Jãzëczi

Arabsczi (państwòwi), Anielsczi, Hindi, Malajalam, Urdu, Paszto, Tagalog, Persczi

Religijné karna

Mùzułmanie 76%, chrzescëjanowie 9%, jinszé (w wikszoscë hindùiscë ë bùddiscë, mni niż 5% pòpùlacji to parsowé, bahaicë, druzowie, sikhowie, ahmadowie, mùzułmanie Dawoodi ë Żëdzë) 15% (òk. 2005)

Ùrbanizacjô

• mieskô pòpùlacjô: 87.8%
• wikszé miesczé westrzódczi: 3.008 milionów mieszkańców Dubaj, 1.831 milionów Szardża, 1.567 milionów Abu Zabi (stolëca) (2023)

Pòliticzny system

• òficjalnô pòzwa: Zjednóné Arabsczé Emiratë (ar. ‏الإمارات العربيّة المتّحدة)
• pòliticzny ùstôw: federacëjô mònarchii
• stolëca: Abu Zabi
• czasowô cona: UTC+4
• państwowé swiãto: 2 gòdnika (Dzéń samòstójnotë)

Wëkònôwczô władza

• prezydent Muhammad ibn Zajid Al Nahajjan (òd 2022)
• premier Muhammad ibn Rasheed al-Maktoum (òd 2006)

Ùstawòdôwczô władza

Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Federalnô Nôrodnô Radzëzna (ar. المجلس الوطني الإتحادي), jaczi skłôdô sã z 40 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã.

Òbaczë téż

• Òman

Bùtnowé lënczi

Commons: Zjednóné Arabsczé Emiratë – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons