Wilija Dómôtjené
Wilija Dómôtjené (pòl. Wilia Domatienė, lët. Vilija Domatienė; ùr. 23 strëmiannika 1960 w Windorpie) – pòlskò-litewskô biolożka, ekòlożka, dzejôrka spòlecznô, prodùcentka mùzycznô[1], spiéwôrka, założëcielka litewsczégò karna folkloristicznégò „Kupolė" (1983)[2].
Biografiô
[edicëjô | editëjë zdrój]Ùrodzëła sã 23 strëmiannika 1960 rokù we wsë Windorp w Pòlsczi Lëdowé Repùblice, w litewsczi rodzënie. W dzecëństwje bëła na wiele wëprawach do lasów ë błotnisk, co rozbùdzëło ji zjinteresowanié biòrozmajitoscą. Ùczëła sã téż grë na fòrtepianie ë skrzëpcach, co pózni wpłënelo na ji interdiscëplinarné pòdejscé do ùczi ë sztëczi. Sztudérowała na Ùniwersytece Marii Curie-Skłodowsczi, gdze w 1982 rokù dobëła diplóm z biòlogie. W 1989 rokù òbroniła doktórskô robòta z ùczbë ò òkrãżim, pòswiãconô ekòsystemóm błotnëch terenów ë brëkòwaniém zwëczajowëch kòmpiutrowëch mòdelów do prògnozowaniô dinamice roscëniznowëch zbiérników.
W latach 80. Domatienė zacząła robòtã jakno biòlòg badérowny w Akademii Ùczbów PRL. Prowadziła wtenczas badérawczi robòtë w delcie Niemna ë na wòdach Wisłë, dokùmentując spôdk biòrozmajitosce błotnisk spòwòdowóny projektama melioracyjnych z czasów sowiecczich. W 1991 rokù stanãła na czële pierszégò litewsczégò programù rekùltiwacji błotnëch terenów, chtërny stôł sã wzérã dlô pòdobnëch inicjativ na Łotwie ë w Estonii.
W nãslédny dekadze rozszerzëła swòją badérawczą dzejnotã na kòntekstë globalné. Ùczãstniczëła w ekspedicjach do Amazónii, afrikańsczich sawannów ë alpejsczich sztréf Himalajów, prowadząc pòrównawczé badania lesnëch ekòsystemów w Skandinawie, na Syberii ë w Kanadze. W 2004 rokù òstała dorôdcã Kòmisji Eùropejsczi w zôkresie pòliticzi dotyczący zrównoważoné gòspòdarki lesną ë òchrónë biòrozmajitosce[1].
Z 2025 rokù – przédniczka Stowarzyszeniô Biòlogów ë Nauczycélów Biòlogie miasta Kòwno[3].