Weimarskô Repùblika

Niemieckô Rzesza Deutsches Reich
1918–1933
Fana	Herb
Mòtto: Einigkeit und Recht und Freiheit” („Jednosc i sprawiedlëwòsci wòlnosc”)
Himn: Das Lied der Deutschen

Òficjalny jãzëk	niemiecczi
Stolëca	Berlëno
Fòrma państwa	repùblika
Kònstitucjô	Weimarskô Kònstitucjô
Prezydeńt	Paul von Hindenburg
Premiéra	Adolf Hitler
Data ùsadzeniô	9 lëstopadnika 1918
Data lëkwidacji	15 Strëmiannika 1933
Wiéchrzëzna	468 787 km²
Lëdztwò (1933)	67 700 000^[1]
Dëtk	niemieckô markô
Czasowô cona	UTC +1

Weimarskô Repùblika (niem. Weimarer Republik) – nieòficjalné miono Miemców midzë òbaleniô mònarchii a òbjimniãcô wëszëznë bez Adolfa Hitlera.

W lëstopadnikù 1918 miôła môl rewòlucje, z chtërni przëczënë abdikowôł niemiecczi cysôrz Wilhelm II, a wëszëznã òbjili socjaldemòkracë^[2]. Niemieckô Nôrôdnô Gromada òbradowôłô w Weimarze, z przëczënë biotków w Berlënie^[3]. W 1919 Gromada przeprowadzëłô prezydencką welacjã ë pierszim prezydeńtã Niemiecczi òstôł Friedrich Ebert^[4]. Weimarskô Repùblika doswiadczëłô gòspòdarzeniowy krizë. Miôła môl hiperinflacje z przëczënë dodrëkù piądzë pò I swiatowi wòjnie^[5]. Repùblika bëła też pòliticzné òdizolowónô, zjinaczełô sã to w 1922 czedë pòdpisano diplomaticzny ùkłôd w Rapallo z Ruską^[6]. W 1925 krôj pòdpisôł ùkłôd w Locarno (reńsczi ùgòdë) z Belgią ë Francëją chtërën gwarantowôł nienarëszalnosc grańc^[7]. W 1926 Niemcë dołãczëłë do Lidżi Nôrôdów^[8].

31 lëpińca 1932 partiô Adolfa Hitlera, NSDAP dobëłô welacjã do parlamentu, a òn sam 30 stëcznika 1933 òstôł kanclérã Niemiec^[9].

Òbaczë téż

Przëpisë

↑ Population of Germany 1800-2020 [online], Statista [dost. 2026-04-25] (an.).
↑ The November revolution, 1918/1919 Deutscher Bundestag [dost. 2026-04-26]
↑ Weimar Republic - Foundation of the Republic Picture Alliance [dost. 2026-04-26]
↑ Weimar Constitution Encyclopedia Britannica [dost. 2026-04-26]
↑ Łabuz M., Hiperinflacja w Republice Weimarskiej [online], II WOJNA ŚWIATOWA - najlepszy portal poświęcony historii, 8 gòdnika 2021 [dost. 2026-04-25].
↑ Rapallo, czyli obalanie wersalskiego ładu [online], www.polska-zbrojna.pl [dost. 2026-04-25].
↑ Ku agresji na Polskę i Wojnie Światowej - kwiecień 1922 - sierpień 1939 Polskie Miesiące [dost. 2026-04-26]
↑ Historical Documents - Office of the Historian [online], history.state.gov [dost. 2026-04-25].
↑ Pierwsze zwycięstwo Hitlera. 31 lipca 1932 roku NSDAP wygrało wybory do Reichstagu [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-25].

Bùtnowé lënczi

Commons: Weimarskô Repùblika – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

[1] Population of Germany 1800-2020 [online], Statista [dost. 2026-04-25] (an.).

[2] The November revolution, 1918/1919 Deutscher Bundestag [dost. 2026-04-26]

[3] Weimar Republic - Foundation of the Republic Picture Alliance [dost. 2026-04-26]

[4] Weimar Constitution Encyclopedia Britannica [dost. 2026-04-26]

[5] Łabuz M., Hiperinflacja w Republice Weimarskiej [online], II WOJNA ŚWIATOWA - najlepszy portal poświęcony historii, 8 gòdnika 2021 [dost. 2026-04-25].

[6] Rapallo, czyli obalanie wersalskiego ładu [online], www.polska-zbrojna.pl [dost. 2026-04-25].

[7] Ku agresji na Polskę i Wojnie Światowej - kwiecień 1922 - sierpień 1939 Polskie Miesiące [dost. 2026-04-26]

[8] Historical Documents - Office of the Historian [online], history.state.gov [dost. 2026-04-25].

[9] Pierwsze zwycięstwo Hitlera. 31 lipca 1932 roku NSDAP wygrało wybory do Reichstagu [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-25].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]