Wòlny Gard Krakòwò
 | |
| Òficjalny jãzëk | pòlsczi |
| Stolëca | Krakòwò |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Kònstitucjô | Kònstitucjô z 1833 |
| Prezes Senatu | Józef Wincenti Wodzicczi |
| Data ùsadzeniô | 18 pazdzérznika 1815 |
| Data lëkwidacji | 16 lëstopadnika 1846 |
| Wiéchrzëzna | 1164 km² |
| Lëdztwò (1815) | 87 986 |
| Dëtk | Krakòwskô złotówka |
| Czasowô cona | UTC +1 |
| Nôrodné swiãto | 18 pazdzérznika |
Wòlny Gard Krakòwò, Krakòwskô Republika (pòl. Wolne Miasto Kraków, Rzeczpospolita Krakowska) (akùrôtnie Wòlné, Samòstójné i Scësle Neùtralné Gard Krakòwò i jegò Òkrãg, pòl. Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i jego Okręg) bëł to w latach 1815–1846 samòstójné gard-państwò, ùsôdzôny pò wòjnach Napòléónsczich. Na widensczim kòngresã pòstanowiono, że Krakòwò i òkòliczne zemie ùrobią samòstójny krôj pòd kòntrolą Prës, Aùstrie i Rusczi. Ògłoszenié pòwstaniô wòlnégò gardu miôło môl 18 pazdzérznika 1815, ten datum stał sã nôrodnym swiãtem[1]. Z przëczënë pòwstaniô Krakòwsczégò òstało włãczëne do Austrie[2][3] jakno Wiôldżé Ksãżstwò Krakòwsczé.
Władzã wëkònawczô sprawòwôł Senat. Parlameńtem bëłô Jizba Reprezentantów[2]. Państwò nie prowôdzëło zagrańczny pòliticzi, bò miôłë nad nim czuwac Ruskô, Aùstriô i Prësë[3]. Wòlny Gard Krakòwò miôł własnã konstitucję i bëlną aùtonomiã. W Wòlnym Gardze Krakòwie bëłë też jinszé gardë: Chrzanów, Trzébinia i Nowô Góra a téż 244 wsë[1][3].
Galeriô
[edicëjô | edituj kòd]
Nadanie konstitucji Wòlnemu Gardu Krakòwò
Krakòwsczé złotówczi
Stanisłôw grôf Wodzicczi, przédnik Senatu Wòlnégò Gardu
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- 1 2 Powstanie Wolnego Miasta Krakowa Muzeum Historii Polski
- 1 2 Rzeczpospolita Krakowska Encyklopedia Interia
- 1 2 3 Wolne Miasto Kraków 1815-1846 – materiały z zasobu krakowskiego Archiwum Archiwum Narodowe w Krakowie
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Wòlny Gard Krakòwò – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons