Samòa
Samòa je òpiarte na Bògù | |
(Stanica wòlnotë) | |
_-_WSM_-_UNOCHA.svg) | |
| Òficjalny jãzëk | Samoansczi, angelsczi |
| Stolëca | Apia |
| Fòrma państwa | mònarchiô |
| Mònarcha | Tuimalealiʻifano Vaʻaletoa Sualauvi II |
| Premiéra | Laʻauli Leuatea Schmidt |
| Data ùsadzeniô | 1 stëcznika 1962 |
| Wiéchrzëzna | 2,831 km² |
| Lëdztwò (2023) | 205,500 |
| Dëtk | tala (WST) |
| Czasowô cona | UTC +13 |
| Nôrodné swiãto | 1 stëcznika |
| Kòd ISO 3166 | WS |
| Internet | .ws |
| Aùtowi kòd | WS |
| Telefón | +685 |
Samòa (Samòstójne Państwò Samòa, ang. Independent State of Samoa) je państwã na òstrowach Spòkójnégò Òceanu. Stolëcznym gardã je Apia.
Geògrafiô
[edicëjô | edituj kòd]Pòłożenié
[edicëjô | edituj kòd]Leżi w Pòlinezji, na dwóch wùlkanicznëch òstrowach ë sédmë mniészi òstrowach na Spòkójnym Òceanã[1], w zôpadny dzéli archipelagu Samoa.
Wiéchrzëzna
[edicëjô | edituj kòd]2,831 km²[2]
Brzegòwô liniô
[edicëjô | edituj kòd]Klimat
[edicëjô | edituj kòd]Tropikalny, równikowi, mòrsczi, wësoczé cepłoty ë mòkrosc[1].
Ùsztôłcenié terenu
[edicëjô | edituj kòd]Wùlkaniczne òstrowë, przédno górë, lasë na 50% wiéchrzëzni[5]
Wësokòsc terenu
[edicëjô | edituj kòd]- nôniższô wësokòsc: 0 (Spòkójny Òcean)
- nôwëższi czëp: 1,858 (czëp Mauga Silisili)[6]
Demografiô
[edicëjô | edituj kòd]
Pòpùlacjô
[edicëjô | edituj kòd]- wielëna lëdztwa: 220,528[7].
Religijné karna
[edicëjô | edituj kòd]Kòngregacjonaliscë 27%, Katolëcë 19%, Mòrmoni 18%, Metodiscë 12%, Kòscołë Bòże 10%, zaòstałe chrzescëjańsczé wëznania ë Bahaici, Mùzułmanie, Hindùiscë, Żëdzë <16%, bezbòżnictwò ok. 1% (2021)[8].
Ùrbanizacjô
[edicëjô | edituj kòd]Wikszosc mieszkańców żëje na wiesczi terenach, òk. 82.58% (2024)[9]
Pòliticzny system
[edicëjô | edituj kòd]Wëkònôwczô władza
[edicëjô | edituj kòd]Ùstawòdôwczô władza
[edicëjô | edituj kòd]Jednojizbowi parlament, Ùstawòdôwczô Gromada, 49 na piãcolatną kadencjã[10][11]
Historiô
[edicëjô | edituj kòd]W 1722 Òlender Abel Tasman òdkrëł archipelag, a francuz Louis-Antoine de Bougainville nazwał go Òstrowë Żeglôrzów[2]. W latach 1899–1919 bëło kòlonią Niemiec[11], z przëczënë I swiatowéj wòjny dostôło sã pòd kòntrolã Nowi Zelandie[2]. 1 stëcznika 1962 zwëskało samòstójnotã[13], jakò Zôpadné Samoa. W 1970 dołãczëłô do Wespòlëznë Nôrôdów[11]. Samoa zjinaczëło miono w 1997[14].
Galeriô
[edicëjô | edituj kòd]
Samoańsczi wòjôk
Topografiô Samoa
Fale tele, tradicjowi dóm spòtkań
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- 1 2 The climate of Samoa Blue Green Atlas
- 1 2 3 Samoa country profile BBC news [2025-08-20]
- ↑ Countries by coastline World Population Review
- ↑ Samoa: data and statistics World data info
- ↑ Samoa. Warunki naturalne Encyklopedia PWN
- ↑ Samoa mountains peakery
- ↑ Samoa Population (LIVE) Worldometer
- ↑ 2022 Report on International Religious Freedom: Samoa US Department of State
- ↑ Samoa - Rural Population Trading Economics
- 1 2 Samoa. Ustrój polityczny Encyklopedia PWN
- 1 2 3 4 Samoa zachodnie Encyklopedia Interia
- 1 2 Samoa country brief Australian Government
- ↑ Celebration of Samoa’s Independence Day Te Ara [2025-08-20]
- ↑ History and the Islands of Samoa National Park of American Samoa [2025-08-20]
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Samòa – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa w Aùstralii i Oceanie | |
|---|---|
| Aùstraliô | Fidżi | Kiribati | Mikronezjô | Nauru | Nowô Zelandzkô | Òstrowë Marshalla | Òstrowë Salomòna | Palau | Papùa-Nowô Gwinejô | Samòa | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | |
| Zanôléżné teritoria: Baker | Francëskô Polinezjô | Guam | Howland | Jarvis | Johnston | Kingman | Nordowe Mariany | Midway | Niue | Norfolk | Nowô Kaledońskô | Òstrowë Ashmore i Cartiera | Òstrowë Cooka | Òstrowë Mòrza Koralowego | Palmyra | Pitcairn | Amerikańskô Samòa | Tokelau | Wake | Wallis i Futuna | |
| Teritoria państwów butén Aùstralii i Oceanie: USA: Hawajë | Indonezjô: Papùa, Zôpadnô Papùa | Chile: Òstrow Wiôlgònocny, Sala y Gómez | Japóńskô: Ogasawara, Minami Tori-shima, Oki-no-Tori-shima, Òstrowë Kazan | |