Sùdan
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sùdan je państwã w Africe. Stolëcznym gardã je Chartum, greńcze z Egiptem, Eritreją, Etiopią, Pôłniowim Sùdanem, Centralnô Afrikã, Czadem, Libią.
W anticznym czasu bëł dzélą Stôrożëtniego Egiptu. Pò wiele zmianach w historii òstał sã dzélą jimperium òsmańsczégò[1]. W 1881 zaczãło sã tu pòwstanié Mahdistów, chtërzy biôtkòwali o samòstójnotã i o rozszérzenié islamu le w 1898 òdniesli stracenie z wòjskami Wiôldżi Britanji[2][3]. Sùdan stał sã anielskô koloniã (jakò Anglo-Egipsczi Sùdan, kondominium Wiôldżi Britanji i Egiptu)[2][4]. 1 stëcznika 1956 Sùdan zwëskał samòstójnotã[2]. Do 2011 Sùdan bëł nôwikszim państwã w Africe, czedë Pôłniowi Sùdan obznôjmił samòstójnotã[4].
Wiéchrzëzna 1 861 484 km²[2]. Lëdztwò w 2025 bëło 50 614 633 mieszkańców. Długòsc żëcô dlô chłopów je 63 lata, a dlô białków 68[4]. Nôwikszą religiją je islam, wëznaje go 91% lëdztwa, Chrzescëjanizne wëznaje 5,4% a 2,8% wëznaje religije rodne[5]. Ùrzãdowim jãzëkã je arabsczi i anielsczi, ale mieszkańcy gôdoją téż w rodnych jãzëkach, na przëmiôr Beja i Hausa[6].
- Chartum, stolëczny gard
- Piramide w Meroe, dôwnym gardã Egipsczim
- Omdurman, stolëczny gard òbczas pòwstania Mahdistów
Przëpisë
[edicëjô | editëjë zdrój]- ↑ Islamic period Discover Sudan [2025-09-02]
- 1 2 3 4 Sudan Encyclopedia Britannica [2025-09-02]
- ↑ Mahdiya Discover Sudan [2025-09-02]
- 1 2 3 Sudan country profile BBC News [2025-09-02]
- ↑ 2022 Report on International Religious Freedom [2023-05-15] US Department of State [2025-09-02]
- ↑ What Languages Are Spoken In Sudan? World Atlas [2025-09-02]
| Państwa w Africe | |
|---|---|
| Algieriô | Angòlô | Benin | Bòtswanô | Bùrkina Faso | Bùrundi | Centralnô Afrika | Czad | DR Kòngo | Dżibùti | Egipt | Eritrejô | Eswatini | Etiopiô | Gabón | Gambiô | Ghanô | Gwinejô | Gwinejô Bissau | Kamerùn | Keniô | Kòmòrë | Kòngo | Lesòthò | Liberiô | Libiô | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokò | Maùretaniô | Maùritjùs | Mòzambik | Namibia | Niger | Nigeriô | Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô | Pôłniowô Afrika | Pôłniowi Sùdan | Zeloni Przilądk | Równikòwô Gwinejô | Rwandô | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somaliô | Sùdan | Tanzaniô | Togo | Tunezjô | Ùgandô | Zambiô | Zimbabwe | Ùbrzég Słoniowëch Kłów | |
| Zanôléżné teritoria: Ceuta * Kanarejscze Òstrowë * Madera * Melilla * Òstrów Sw. Helenë * Pelagijscze Òstrowë * Réunion * Sokotra | |
| Teritoria z ògrańczoném ùznaniém: Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi) | |