Przejdź do zawartości

Partiô Razã

Z Wikipedia
Partiô Razã
Partia Razem
Ilustracyjŏ
Krôj Pòlskô
SkrócënkRazã
PrzédnikAdrian Zandberg, Aleksandra Òwca
Data ùsôdztwa21 maja 2015[1]
Adrésa sédzbësz. Nowi Swiat 27/1, 00-029 Warszawa
Politicznô dejasocjaldemòkracjô, egalitaryzm, spòlëznowô sprawiedlëwòta
Ékònomiczni pòzdrzatksocjaldemòkracjô
Wielnota nôlëżników6915 (gòdnik 2025)[2]
Midzënôrôdné
nôlëżnictwò
CEEGLA, ELA
Młodzëznowô òrganizacëjôMłodzi Razã (pòl. Młodzi Razem)
Farwë

     alizarinowi karmin

Mańdatë
Sejm
4/460
Senat
0/460
Eùropejsczi Parlament
0/53
Wòjewódzcczé sejmiczi
0/552
Jinternetowô starna

Partiô Razã (pòl. Partia Razem) – pòlskô lewicowô pòliticznô partiô. Ùsadzonô w 2015 rokù. Òd czerwińca 2019 do rujana 2024 rokù fùnksjonowa jakno Lewica Razã. Òd 2019 mô reprezentacjã w Sejmie, w latach 2023–2024 mia jã téż w Senace. W latach 2016–2022 bëła sparłãczonô z midzënôrodną òrganizacją DiEM25 (Rëch Demòkracje w Eùropie 2025), a òd 2024 wespółtwòrzi òrganizacje CEEGLA (Zdrëszëna Zelony Lewicë Westrzédno-Pòrénkòwi Eùropë) i ELA (Eùropejskô Zdrëszëna Lewicë dlô Lëdzy i Planétë)

Partiô pòwsta jakno òdpòwiédz na apel ò pòspólny sztart spòlëznowi lewicë w welacje do parlamentu[3]. Ùsôdzcama bëlë m.jin. dzejarze Młodëch Socjalëstów i ùszłi dzejarze Zelonëch. W welacje do parlamentu w 2015 rokù Razã wëstawiła samòstójné lëstë we wszëtczich welacjowëch òbéńdach do Sejmu. Wënik partie to 3,62% – nie zagwësniło to reprezentacje w parlamence, le dało to subwencjã[4].

W 2016 rokù Razã rozpòczãła "czôrny protest", pò sczerowanim do dalszi robòtë projektu ò zaòstrzenim abòrcjowëch praw i òdrzucenim projektu jich liberalizacje[5].

W 2018 rokù partiô wprowadzëła do pùbliczny dyskùsje skrodzënã czasu robòtë do 35 gòdzënów w tidzeniu[6]

W samòrządowi welacje w 2018 rokù partiô wëstawiła lëstë do sejmików, bez rejestracje lëst do radzëznów niżi[7]. Nôleżnicë partie sztartowalë na prezydentów Krakòwa, Gdinie, Czãstochòwë i na burméstra Lesny. W welacje do sejmików partiô òtrzimała 1,57%. W welacje na prezydentów nôleżnicë Razã zajmòwalë slédné lub przedslédné plac; w welacje na bùrméstra Lesny Szëmón Surmacz dobëł w II turze, równak pózni wëstąpił z partie[8].

W gromicznikù 2019 pòwsta kòalicjô Razã, Ùnie Robòtë i Rëchù Spòlëznowi Sprawiedlëwòtë, Lewica Razã, na welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu[9]. Lëszta òtrzëma 1,24% głosów, nie przechòdzącë przez welacjowi próg. W czerwińcu negò rokù partiô zmieniła pòzwã na "Lewica Razã"[10].

Zandberg na kònferencje Lewicë (2019)

19 lëpińca 2019 na prasowi kònferencje SLD, Zymk i Razã przédnicë tëch partiów Włodzmiérz Czarzasti, Robert Biedroń i Adrian Zandberg dalë wiadło ò pòspólnym sztarce w welacje do parlamentu negò samégò rokù[11]. Do kòalicje dołãczëłë téż m.jin. Pòlskô Socjalisticznô Partiô i Twój Ruch. Kòalicjô òsta pòzwónô "Lewica", żebë nie bëło brëkòwnotë przeńscô przez welacjowi próg 8%, SLD zmieniło swòją skrodzënã na tã pòzwã. Rejestracjô nowi skrodzënë sã nie ùdała w czasu, tej kòalicjô sztartowa jakno "KW Sojusz Lewicy Demokratycznej". Na lësztach bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim 6 na pierwszich placach, m.jin. Adrian Zandberg w warszawsczi òbéńdze[12]. Przez kòalicjowi sztart, w zélnikù 2019 rokù karno kòl 40 dzejarzów, w tim 12 z 35 nôleżników Krajowi Radzëznë, ògłosëło òdéńcé z partie – przédnym pòwòdã miał bëc sztart z lëszt SLD[13]. W ti welacje za kandidatama Razã zawelowało krótkò 510 tës. òsób, co dało 6 mandatów (przë 49 mandatach dlô kòmitetu i wënikù 12,56%)[14]. Pòsélcama òstalë: Magdaléna Biejat, Daria Gòsk-Pòpiółk, Macéj Kònieczny, Paùlëna Matësôk, Adrian Zandberg i Marcelina Zawisza[15].

6 stëcznika 2020 rokù Krajowi Zarząd pòstanowił ò pòparcym przédnika partie Zymk Roberta Biedronia, jakno kandidata Lewicë, w prezydencczi welacje[16]. W welacje zajął 6. plac, z wënikã 2,22%[17].

Partiô Razã w kòalicje "Lewica" sztartowa jesz w welacjach w 2023 i 2024 rokù. W welacje do parlamentu w 2023 rokù na lësztach znôù bëło wiãcy jak 200 dzejarzów Razã, w tim dwie (Magdaléna Biejat i Ana Górskô) sztartowałë do Senatu[18]. Reprezentacjô Razã sã w Sejmie zwiksziła, przë równoczasnym zmniészenim sã reprezentacje Lewicë[19] – na 26 mandatów kòmitetu, partiô òtrzëma 7. Reelekcjã dostalë wszëtcë pòsélcowie Razã, chtërni sztartowalë do Sejmù (Gòsk-Pòpiółk, Kònieczny, Matësôk, Zandberg i Zawisza), òkróm tegò mandatë dostałë Dorota Òlkò i Joanna Wicha[20]. Senatórkama òstałë òbie kandidatczi partie, Magdaléna Biejat i Ana Górskô[21]. Parlamentarziscë òstalë nôleżnikama klubù Lewicë. Parlamentarziscë welowalë za ùtwòrzenim rządu Donalda Tuska, równak nie delegòwalë przedstawicélów do rządu, ze wzglãdu na felënk nôwôżniészëch dlô partie pónktów w kòalicjowi ùgòdze[22].

24 rujana 2024 rokù z partie òdeszłë òbie senatorczi i 3 pòsélczi (Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha), òstającë w KKP Lewicë[23]. Trzë dni pózni, kòngres Razã pòdjął decyzjã ò òpùszczenim KKP Lewicë i założënim włôsnégò pòselsczégò kòła[24]. Nen kòngres wrócył téż do pòzwë "Partiô Razã"[25]. 3 gòdnika partiô ògłosëła, że w welacje na wiceprzédników dobëlë Adrian Zandberg (reelekcjô) i Aleksandra Òwca[26].

Przedwelacjowé pòtkanié Zandberga w Lubartowie (2025)

11 stëcznika 2025 rokù partiô ògłosëła kandidaturã Adriana Zandberga w prezydencczi welacje w maju negò samégò rokù[27]. Zajął 6. plac, z wënikã 4,86%[28]. W II turze nie ùdzelëł pòparcô niżódnémù kandidatowi[29].

12 smùtana 2025 rokù Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie decyzją Krajowégò Zarządu[30].

29 smùtana 2025 rokù partiô ògłosëła nową turã przédników, pòzwónô "Turbò Pòlskô"[31]. Òdwiedzëc mają 49 ùszłich stolëców wòjewództw. Pòstulatama turë są: pòlsczi wëróbk robòtów, cyfrowô suwerenizna, inwesticjô w nôùkã i fabriczi léków.

Kòngres Razã 8-9 smùtana 2025 przëjął nową programòwą deklaracjã[32]. Westrzód nôwôżniészëch pónktów je likwidacjô Senatu i KRUS, bùdowa 8 jądrowëch bloków, czë fabrik léków. Program dzeli sã na 13 partów[33].

Pòlskô z atomù, krzemù i stali

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Òpiarcé pòlsczi energeticzi ò jądrowé sztrómòwnie i òdnawialné zdrzódła energie.
  • Programë dlô warków òpiartëch na kònwencjonalnych zdrzódłach energie.
  • Jinwesticjô w banã, òdbùdowa państwòwëch przewòzów aùtobùsowëch.

Państwò pò starnie robiącëch

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Ùproscënié prowadzeniô zbiérnëch spòrów, ùmòżebnienié sztrajków solidarnoscowëch.
  • Dofinansowanié Państwowi Inspekcje Robòtë, nadanié ji prawa do zmianë ùmòwë na ùmòwã ò robòtã, w przëpôdkù scwierdzeniô stosënkù robòtë.
  • Wprowadzenié 32-gòdzynnégò tidzénia robòtë przë zachòwanim wënôdgrodë.
  • Pòdniesenié minimalnégò zôróbkù do rówiznë ⅔ strzédny wënôdgrodë.
  • Regulacjô warkòwégò sztatusu personów, jaczé zajimają sã profesjonalno artisticzną dzejalnotą.

Gòdpòdarka dlô lëdzy

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Wprowadzenié progresywnëch pòdatków.
  • Znikwienié m.jin. ryczałtu, pòdatkù liniowégò, specjalnych stawków dlô dëchòwnëch, KRUS.
  • Wprowadzenié cyfrowégò pòdatkù dlô wiôldżich firm.
Adrian Zandberg i dzejarze Razã na demònstracje "Ani jedny wiãcy" w Warszawie (2023)

Zdrowié pònad zwësczi

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Zwikszenié dofinansowaniô pòwszechny òchronë zdrowiô do 8% PKB.
  • Wprowadzenié òbrzéskù wëbòru placu robòtë: lékarze robiący w pòwszechny òchronie zdrowiô nie bãdą mòglë równoczasno prowadzëc priwatnëch praktik lékarsczich.
  • Wprowadzenié legalny, dostãpny i bezpłatny abòrcje na żądanié do conômni 12 tidzénia cążë.
  • Pòprawa dostãpnoscë òpieczi òkòłopòrodowi, psychiatryczny i psychòlogiczny.

Ùtcëwô pòlitika

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Zmniészenié limitu wpłôcënków na kampaniã do 5000 złotëch òd personë.
  • Òstawienié dwùkadencjowòscë wójtów, bùrméstrów i prezydentów gardów.
  • Wprowadzenié limitu kadencje w parlamence.
  • Likwidacjô Senatu.

Prawò do mieszkaniô

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Przeznaczenié 1% PKB na program bùdacje mieszkaniów na najimniãcé.
  • Wprowadzenié m.jin. antyspekulacjowégò pòdatkù òd trzecégò mieszkaniô.
  • Òpòdatkùjemë jinwesticjowé pùstostanë.
  • Skùńczenié z patodeweloperką.

Państwò, na jaczé mòżesz sã spùscëc

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Likwidacjô KRUS.
  • Zrównanié emeritalnégò wiekù dlô białk i chłopów.
  • Wprowadzenié 480-dniowégò urlopu rodzëcelsczégò.

Nôùka — warënk rozwiju

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Zwikszenié nakładów na badérowania i nôùkã — do 3% PKB na rok.
  • Wprowadzenié òbrzészkù waloryzacje zôróbkù na wëższich ùczbòwniach.
  • Zwikszenié finansowaniô bùdowë i remòntów akademików.

Szkòła równëch mòżnot

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Zagwarantowanié bezpłatnégò, cepłégò jestkù w szkòle, przedszkòlim i żłóbkù.
  • Zatrzëmanié priwatizacje systemù edukacje.
  • Òdbùdowanié prestiżu warkù szkólnégò.
  • Wspieranié przez państwòwą szkòłã nôùczi w regionalnëch jãzëkach i òchronë môlowi kùlturowi spôdkòwiznë.

Pòlskô wòlnoscë, równoscë i solidarnoscë

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Wprowadzenié rozdzélu państwa òd kòscoła.
  • Wprowadzenié fùl równoscë małżeńsczi, bez wzglãdu na pëłc.
  • Wprowadzenié bezpłatny i dostãpny prawny i medyczny tranzycje.
  • Zakôzanié tpzw. kònwersjowi terapie.
  • Ùznanié Szlązôków i Kaszëbów za etniczną mniészëznã.
  • Legalizacjô marihuanë.

Roda — spôdkòwizna, nié zôsóbk

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Założenié nowëch i pòwikszenié jistniejących nôrodnëch parków.
  • Refòrma Pòlsczich Wód i Państwòwëch Lasów.

Mòcnô Pòlskô w sprawiedlëwi Eùropie

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Òbgôdanié na nowò ùnijnëch ùgòdów.
  • Pògłãbienié eùropejsczi wespółrobòtë przë sztrategicznëch jinwesticjach, energetice, transpòrce, spòlëznowi pòlitice, mieszkalnictwie i zdrowim.
  • Wsparcé òbronë i òdbùdowë Ùkrainë.
  • Regùlacjô rënkù robòtë cëzyńców.

Òdpòrnô spòlëzna, bezpiecznô Pòlskô

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Wprowadzenié ùstawù ò Pòlsczi Doktrinie Òbronny.
  • Refòrma systemù cywilny òbronë.
  • Zagwësnienié lékòwi suwereniznë.

Krajowima òrganama partie są Kòngres, Krajowô Radzëzna, Krajowi Zarząd, Krajowô Rewizjowô Kòmisjô, Krajowô Welacjowô Kòmisjô i Partiowi Sąd Drëszny[34].

Krajowi Zarząd twòrzi dwùch wespółprzédników, wëbierónëch w bënëpartiowi welacje i gabinet, zacwierdzony przez Krajową Radzëznã[35]. Na zôczątkù gòdnika 2024 wespółprzédnikama òstalë Adrian Zandberg (na pòstãpną kadencjã) i Aleksandra Òwca[26]. Zarząd mët to 6 personów, òkróm wespółprzédników je w nim Matéùsz Merta, Marcelina Zawisza, Ana Pieciul i Chrystian Talik[36].

Wespółprzédnik Wespółprzédniczka
Òdjimk Miono Òd Do Òdjimk Miono Òd Do
Adrian Zandberg 27 smùtana 2022 wcyg Magdaléna Biejat 27 smùtana 2022 24 rujana 2024
Aleksandra Òwca 3 gòdnika 2024 wcyg

Reprezentacjô w Parlamence

[edicëjô | editëjë zdrój]
Parlamentarziscë Razã krótkò pò welacje w 2023 rokù. Òd lewi starnë: (dolnô réga): Marcelina Zawisza, Daria Gòsk-Pòpiółk, Paùlëna Matësôk, Joanna Wicha i Dorota Òlkò; (gòrnô réga): Magdaléna Biejat, Macéj Kònieczny, Adrian Zandberg i Ana Górskô

Pòsélcowie na Sejm X kadencje (òd 2023)

[edicëjô | editëjë zdrój]

Ùszli pòsélcowie X kadencje

[edicëjô | editëjë zdrój]

Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Nowi Lewicë i na zôczątkù bëlë nôleżnikama Kòalicjowégò Klubù Parlamentarnégò Lewicë. W rujanie 2024, zakładającë pòselsczé kòło Razã, klub òpùscëlë pòsélcowie, jaczi òstalë w partie – Gòsk-Pòpiółk, Òlkò i Wicha òstałë w KKP i òpùscëłë Razã[38]. Paùlëna Matësôk òstała ùsëniãtô z partie 12 smùtana 2025[30].

Ùszłé senatorczi XI kadencje (òd 2023)

[edicëjô | editëjë zdrój]

Senatorczi òstałë wëbróné z lëst Nowi Lewicë i òstałë nôleżniczkama KKP Lewicë. W rujanie 2024 òpùscëłë Razã.

Pòsélcowie na Sejm IX kadencje (2019–2023)

[edicëjô | editëjë zdrój]
  • Magdaléna Biejat
  • Daria Gòsk-Pòpiółk
  • Macéj Kònieczny
  • Paùlëna Matësôk
  • Adrian Zandberg
  • Marcelina Zawisza

Pòsélcowie òstalë wëbróny z lëst Zdrzëszëznë Demòkratyczny Lewicë (SLD) i bëlë nôleżnikama KKP Lewicë.

Welacjowé wëniczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Welacjô do Parlamentu

[edicëjô | editëjë zdrój]
Welacjô Sejm Senat Rząd
Głosë Mandatë Mandatë
Lëczba % +/− Lëczba +/− Lëczba +/−
2015 550 349 3,62 (8.)
0/460
0/100
Brak
2019 Sztart z lëstów SLD
6/460
+6
0/100
Òpòzycjô
2023 Sztart z lëstów NL
7/460
+1
2/100
+2 Òpòzycjô[39]

Samòrządowô welacjô

[edicëjô | editëjë zdrój]
Welacjô Lëczba głosów % (do sejmików) Lëczba mandatów +/−
2018 242 511 1,57 (8.)
0/552
2024 Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)
1/552
+1
Welacjowi plakat Adriana Zandberga w 2025

Welacjô do Eùropejsczégò Parlamentu

[edicëjô | editëjë zdrój]
Welacjô Lëczba głosów % Lëczba mandatów +/-
2019 Sztart w kòalicje Lewica Razã (z UP i RSS)
0/51
2024 Sztart w kòalicje Lewica (z NL, PPS i UP)
0/53

Prezydenckô welacjô

[edicëjô | editëjë zdrój]
Welacjô Kandidat Òdjimk I tura
Głosów %
2020 Róbert Biedroń[40] 432 129 2,22 (6.)
2025 Adrian Zandberg 952 832 4,86 (6.)

Òbaczë téż

[edicëjô | editëjë zdrój]
  1. Partiô Razã w BIPie, bip.warszawa.so.gov.pl.
  2. Łukasz Szpyrka: Partia Razem w pół roku podwoiła liczbę członków. Mamy najnowsze dane, interia.pl
  3. Apel: Chcemy wspólnego startu lewicy społecznej. "Lewicy w Sejmie teraz nie ma. Jest Anna Grodzka", tokfm.pl, 21 stëcznika 2015.
  4. Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju, pkw.gov.pl, 26 rujana 2015.
  5. Czarny protest. Partia Razem przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego, wyborcza.pl, 24 séwnika 2016.
  6. Mniejszy stres i większa efektywność po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy, newsweek.pl, 20 lëpińca 2018.
  7. Wybory Samorządowe 2018, pkw.gov.pl.
  8. Szëmón Surmacz, Razem dla Niepodległej!, facebook.com, 7 smùtana 2018.
  9. Adrian Zandberg: ogłaszamy powstanie Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewica Razem, onet.pl 28 gromicznika 2019.
  10. Partia Razem zmienia nazwę i nie składa broni. „Robimy to dla ludzi, nie możemy ich zostawić”, strajk.eu, 2 czerwińca 2019.
  11. SLD, Wiosna i Lewica Razem idą do wyborów parlamentarnych razem, pap.pl, 19 lëpińca 2019.
  12. Informacje o Komitecie Wyborczym, pkw.gov.pl.
  13. Rozłam na lewicy. Część działaczy partii Razem nie chce startować z list SLD i odchodzi z partii, dziennik.pl, 9 zélnika 2019.
  14. Wyniki wyborów 2019 do Sejmu RP – KOMITET WYBORCZY SOJUSZ LEWICY DEMOKRATYCZNEJ, pkw.gov.pl.
  15. Poznaj posłanki i posłów Razem!, facebook.com, 14 rujana 2019.
  16. Partia Razem popiera kandydaturę Biedronia na prezydenta. „Będzie gwarantem Polski nowoczesnej”, wprost.pl, 6 stëcznika 2020.
  17. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2020 – Wyniki głosowania w pierwszej turze, pkw.gov.pl.
  18. KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA w wyborach do Sejmu i Senatu w 2023 r., pkw.gov.pl.
  19. Daniel Flis: Wyniki wyborów. Mniej posłów Lewicy. Więcej partii Razem, oko.press, 17 rujana 2023.
  20. Wyniki głosowania w wyborach do Sejmu w 2023 r., pkw.gov.pl.
  21. Wyniki głosowania w wyborach do Senatu w 2023 r., pkw.gov.pl.
  22. Partia Razem bez ministerstw. Zandberg: nie udało się wynegocjować gwarancji realizacji naszych postulatów, pap.pl, 17 smùtana 2023.
  23. Wielki rozłam w partii Razem. Grupa polityczek opuszcza szeregi, onet.pl, 24 rujana 2024.
  24. Partia Razem podjęła kluczową decyzję. "Rząd Donalda Tuska zawiódł ludzi", onet.pl, 27 rujana 2024.
  25. Dzél 1. Òglowé pòstanowienia, [w:] Statut Partii Razem, partiarazem.pl, 27 rujana 2024.
  26. 1 2 Zmiany w partii Razem. Są nowe władze, znamy nazwiska liderów, wydarzenia.interia.pl, 3 gòdnika 2024
  27. Adrian Zandberg kolejnym kandydatem na prezydenta. Jest gotów "szarpać się z tym koniem", tvn24.pl, 11 stëcznika 2025.
  28. OBWIESZCZENIE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., pkw.gov.pl, 19 maja 2025.
  29. Zandberg nie poprze nikogo. "Wyborcy to nie puchar przechodni", tvn24.pl, 18 maja 2025.
  30. 1 2 Paulina Matysiak wykluczona z Partii Razem, pl.wikinews.org, 12 smùtana 2025
  31. Rusza Turbo Polska z Zandbergiem i Owcą: odwiedzimy 49 byłych miast wojewódzkich, media.partiarazem.pl, 29 smùtana 2025.
  32. Koniec świętych krów! Nowy program Razem: likwidacja Senatu, koniec z KRUS i rozdawnictwem dla bogatych., media.partiarazem.pl, 9 smùtana 2025
  33. Côłô programòwô deklaracjô dostãpnô je (pò pòlskù) na starnie partie. Niżi leno wëbróné pónktë. Deklaracja programowa, partiarazem.pl
  34. Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] Statut Partii Razem, partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s.16.
  35. Dzél 3. Krajowé Òragnë, [w:] Statut Razem, partiarazem.pl, 9 smùtana 2025, s. 24.
  36. Struktura Partii, partiarazem.pl
  37. weszła na plac Krësztofa Smiszka, jaczi òstół wëbróny do Parlamentu Eùropejsczégò.
  38. Rozłam w Razem. Polityczki odchodzą z partii. Jak do tego doszło?, oko.press, 24 rujana 2024
  39. òd 2024
  40. Przédnik partie Zymk, pòspólny kandidat SLD, partie Zymk i Razã.

Bùtnowé pòwrózczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Commons: Partiô Razã – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons