Przejdź do zawartości

Mòdżorów Pioter

Z Wikipedia
Mòdżorów Pioter
Magyar Péter

Modżorów Pioter (2026)
Môl dzejaniégò Madżarskô
Data i môl nôrôdzenégò16 strëmiannika 1981 (45 lat)
Bùdapeszt, Madżarskô
Wëznaniérzimskòkatolëcczé
Nôrôdnotamadżarskô
Premiéra Madżarsczi
desygnowóny
Cząd sprawòwanégòòd 9 maja 2026 rokù
PrezidentSzuljoków Tomôsz
PòprzédcaÒrbanów Wiktor
Przédnik Tiszë
aktualny
Cząd sprawòwanégòòd 22 lëpińca 2024
PòdprzédnicëTarrów Zoltan
Radnajów Mark
Forsthofferowô Agnésa
PòprzédcaSabów Atila
Pòsélc do Nôrôdnégò Zéndzeniégò
wëbróny
Cząd sprawòwanégòòd 9 maja 2026
Welôwnô òbéńda3. òbéńda Bùdapesztu
PòprzédcaHojnolów Miklôsz
Pòsélc do Eùropejsczégò Parlamentu
aktualny
Cząd sprawòwanégòòd 16 lëpińca 2024
Welôwnô òbéńdaMadżarskô
PartëjôTisza (òd 2024 rokù)
Jinszé partëjowi zrzeszëFidesz (2002-2024)
BiałkaWorgòwnô Judita (do 2023)
Dzecëtrójkô
KrewniMadlów Frãcëszk (półstarëszk)

Madlowô Dolma (półstarëszka)

Alma materPazmaniów Pioterów Katolëcczi Ùniwersitet
Warkpòlitik, diplomata, rëchcenwalt

Mòdżorów Pioter, madż. Magyar Péter (ùr. 16 strëmiannika 1981 rokù w Bùdapeszce) je madżarsczim pòlitikã, diplomatą a rëchcenwaltã. Òd 2024 rokù òn je przédnikã Partëjë Szacënkù a Wòlnotë (Tisza), jakô dwa lata pózdrzë dobëłô parlameńtarną welacëjã, kùńcząc szesnastolatny cząd rządów Fideszu a jegò przédnika, Òrbanów Wiktora. W łżëkwiacë 2026 rokù òstôł òn bez prezidenta Madżarsczi Szuljoków Tomasza desygnowóny na premiérã Madżarsczi, na jaczim to môlù zastãpi Òrbana 9 maja 2026 rokù, pò ùsôdzeniém nowi kadencëjë Nôrôdnégò Zéńdzeniégò.

Chùtné żëcé a edukacëjô

[edicëjô | editëjë zdrój]

Mòdżorów Pioter ùrodzëł sã 16 strëmiannika 1981 rokù w Bùdapeszce w kònzerwatiwni rodzëznie. Jegò starszi, Mòdżorów Sztefón a Erősszównô Mónika bëlë praktikùjącima rëchcenwaltama. Mòdżorowim półstarëszkã béł Madlów Frãcëszk, prezident Madżarsczi w latach 2000-2005,a starëszkã-Erősszów Pioter, rëchcenwalt znóny starszim Madżaróm z programù w Madżarsczi Telewizëjë. Sóm Mòdzor téż òstôł rëchcenwaltã, sztudérëjąc zakòn na Pazmaniów Pioterowim Katolëcczim Ùniwersitece w Bùdapeszce, dzél sztudiów òdbiwającë téż w òbrëmieniém programë Erasmus na Humbòltowim Ùniwersitece w Berlënie.

Fideszowi cząd

[edicëjô | editëjë zdrój]

Òb sztudérowanié w 2002 òn wstąpił do Fideszu a w 2006 rokù òstôł òn nôlëżnikã stowôrë dający zakònną pòmòc òfiaróm procëmrządzënowich òprzéczków. Pò duńscém Fideszu do przédnictwa w 2010 rokù Mòdżor miôł dostóné robòtã w Minysterstwie Bùtnowich Sprawów. Rok pózni, òb òbjimniãcé bez Madżarskã przédnictwa w Eùropejsczi Radzëznie, òn doparłãcził do Stójnégò Przedstôwstwa Madżarsczi kòl Eùropejsczi Ùnië. W 2015 rokù òn robił w Premiérsczim Ùrzãdze, w séwnikù 2018 rokù òbjimnął òn czerowniczą fónkcjã w państwòwim bankù MBH, a w latach 2019-2022 rokù béł òn przédnikã państwòwégò Westrzôdka Sztudérsczich Bórgów. Nimò, eż òb swòją bëtnotã w Fideszu Mòdżor nigdë nie òbjimnął nôwëższich państwòwich stanowiszczów, jegò tëdëczasnô rola w Òrbanowich sztrukturach bëłô òpisëwónô jakno "cëskòwny bënownik".

Wińscé z Fideszu

[edicëjô | editëjë zdrój]

Mòdżorów Pioter pòkôzôł sã pùblëczny dbie w 2024 rokù, ga bëłô wëbùchłô pòmiana sparłãczónô z òbłaskawieniém bez prezidentkã Madżarsczi Nowakòwą Katarzënã pòdprzédnika państwòwi dzecny chëczë, Konjów Ãdrisa, jaczi zmùszôł pòdopiecznëch do trzëmaniégò w krëjamnocë przëpôdków seksualnégò wëzwëskiwaniégò bez przédnika placówczi Waszarheljów Janosza. Na pòmiana wëwòła spòlëznowi òprzécczi, jaczi skùńczëłë sã wëpòwiedzeniém słëżbë bez prezidentkã a minystérkã sprawiedlëwòtã Wòrgòwą Juditã, jakô zacwierdza òbłaskawienié. W dniu wëpòwiedzeniégò, tj. 10 gromicznika Mòdżor ùsôdzëł wpisënk na Facebooku, dze skritikòwôł pòmianã a òdcął sã òd Fideszu, gôdającë: Ni sztót jô nie chcã bëc dzélã systemë, w jaczi richtich òdpòwiedzalni [za nôdùżëca] chòwają sã za białogłowsczima czitlama, dze Tónë, Adómë a Barbarë mògą sã rëdotno wëszczerzac do jich rãków,òb bezmëszlné pòswiãciwanié tich, jaczi, procëmno do nich, nie robilë dlô gwôsnych geszeftów, le dlô bëlnotë Tatczëznë a naszińców.

Òd dôwna jô wiérzã w dejã nôrôdny, suwerenowi, òbëwatelsczi Madżarsczi a bez wiele lat jô miôł starã swòjima òbëczajnima strzódkama przëblëżac ji ùjawernienié. Le òb slédné czilë lat pòmalë a òstateczno jô zrozmiôł, eż to wszëtkò je w jawernocë blós pòliticzną wërobizną,glancã, jaczi słëżi leno dwóm célóm: tajeniém dzejnotë przédnictwa a zbiéraniém stolëmnich majątków. Jô wiérzã, eż Madżarskô nie je krajã Roganów Òntolów, òligarchów, ni nawetka czilkù cëskòwnich rodów, le tatczëzna Hunjadów Janosza, Széchenjich Sztefóna, Szemmelwajsów Jignaca, Betlensów Sztefóna, Rodnotów Miklôsza, Szlachtowi Grétë, Marojsów Ksãdra, wòlnotowich biôtkòwników z 1956 rokù, Matjików Ludasza a wszëtczich bëlnych Madżarów. Òdnądka jô béł 12 lat stôri, w ùszach mie brzëmią słowa najégò piérszégò, wëbrónégò w wòlny welacëjë premiérë: "Jô słëżã a jô mdã słëżëc tak dłëgò, jak dłëgò nôrôd mdze miec z tegò zwësk. Jô mdã słëżëc tak dłëgò, jak jó mdã mógł". Nie jiscta sã! Nick nie je na wiedno,òb sto piãcdzesąt lat më nie òstalë Tërkama. Równoczasno Mòdżor ùstãpił ze wszëtczich stanowiszczów w òrganach kòntrolowónych bez państwò. Niedłëgò pòtim dôł òn na YouTube wëdowiédzã òpòzicijnémù karnôlowi "Partizán", jaką òbzérałë 2 miliónë òbzéraczów. W tim sómim miesącù z Mòdżorowi pòdjimiznë dzenny wid ùzdrza głosowô nagriwka, na jaczi Wòrgòwnô gôdô mù, eż minyster Roganów Òntol robił drãgòtë w kòrupcyjnym pòdszukù tikającym sã dôwnégò sekretérë stónu w minysterstwie sprawiedlëwòtë, Wôlnerów Paùela. Głosówka òsta nagrónô bez wiédzë dôwni Mòdżorowi białczi, co òna skritikòwa. 15 strëmiannika 2024 rokù Mòdżorów Pioter miôł zorganizowóné swòją piérszą wiôlgą procëmrządzënową manifestacëjã. Pòstãpnô mia môl 6 łżëkwiata tegò rokù, chutkò pò ùpùblëcznieniém nagriwczi, òdbëłô sã drëgô manifestacëjô, na jaczi Mòdżor nazwôł Òrbanowé przédnictwò "feùdalną systemą", jaką je nót zdemòntowac. Na to wszëtkò Fidesz òdpòwiedzôł akcëją mającą na célù zdiskreditowac Mòdżora. Bez profideszowé medija òn béł òbskarżany ò znãcanié sã nad jegò dôwną białką òb jich żeńbã, a òbczas welôwni kampanijë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò w 2026 rokù- nawetka ò ùpieczenié tósza w mikrowelowi plôtce, co sóm zajinteresowóny naziwôł "stuprocentowim łżélstwã".

Przédnik òpòzicëjë

[edicëjô | editëjë zdrój]

Abë móc wësztartowac w mający môl w tim rokù eùrowelacëji, Mòdżorów Pioter mòszôł sznëkrowac za partëją, jaka òbstoja przed welacëjama. Dlôtë òn doparłãcził do òbstojący òd 2020 rokù, le nie prowadzący niżôdni aktiwnotë Partëjë Szacënkù ë Wòlnotë (krócëchno Tisza), òstającë ji pòdprzédnikã. Eùrowelacëjnô kampanijô, zakùńczónô 8 czerwińca 2024 rokù wiôlgą demónstracëją na bùpeszteńsczim Placu Herojów, mia przëniosłi Tiszë a ji przédnikòwi pierszą wikszą zwënégã. W mający môl dzéń pòzni welacëjë Tisza ùzwëska 29,60% głosów,òstającë drëgą pò Fideszu madżarską partëją w Eùropejsczim Parlameńce a wprowadzającë do négò 7 eùropòsélców, z Mòdżorów Pioterã westrzód nich. 14 maja 2025 rokù pòd bùdapeszteńską Bazyliką sw. Sztefóna Mòdżor zacził akcëją "Milión kroków", w òbrëmieniém jaczi miôł przëszłi piechti 300 km z madżarsczi stolëcë do Òradejë, dze doszorowôł 24 maja, głosząc gôdkã pòd sztaturą sw. Władisa. Na réza do gardu dzys ùmôlniónégò w Rumùńsce, równak czedës mdącégò dzélã Krónë sw. Sztefóna,a dze do dzys żëjé wielnô madżarskô mienszëzna, pòdlë sómégò Mòdżora mia na célù "zôsné sparłãczenié nôrôdu" a ùmòcnienié zrzeszë midzë Madżarską a Sétmëgardã.

Parlameńtarnô welacëjô w 2026 rokù

[edicëjô | editëjë zdrój]

Òb dwa lata òd eùrowelacëjë do parlameńtarny welacëjë Mòdżorów Pioter miôł zorganizowóné jesz czilë wiôldżich manifestacëjów, z jaczich slédnô mia môl 15 strëmiannika 2026 rokù w Bùdapeszce, z leżnoscë roczëznë madżarsczi rewòlucëjë. Bëłô to téż nôwikszô z Mòdżorowich manifestacëjów,w jaczi brało ùdzél pół milióna sztëk lëdzy, jaczi bëlë przëszli òd Placu Déaków Frãcëszka do Placu Herojów. Òkróm òblëkłégò w nôrôdné ruchna Mòdżora, pòd kùńc wëdarzëniégò na binie wëstãpilë kandidacë startujący z rëmieniégò Tiszë w jednomańdatowich òbéńdach ë pòliticzné znajôrzë, a kòncert da Csézy, spiéwôczka reprezentującô Madżarskã na Eùrowizëjë w 2008 rokù a kandidatka Tiszë do Nôrôdnégò Zéńdzeniégò z sétmi òbéńdë kòmitatu Borszod-Abaùj-Zemplén. Òb kampanijã Mòdżor miôł téż òbjachóné wszëtczé 106 jednomańdatowé òbéńdë, dającë nawetka trzë gôdczi na dzéń. W parlameńtarni kampanijë òn a Tisza skùpilë sã na kòrupcëjë Fideszowégò przédnictwa, rosnącym ùbósztwie zwëkłich Madżarów a lëchim stóju pùblëcznych ùsługów, nie nëkającë równak téż przed kritiką zgrupkòwaniów òpòwiôdny procëmòrbanowsczi òpòzicëjë, co Mòdżor pòdczôrchnął na zéńdzeniém, jaczé 7 séwnika 2025 rokù miôł zorganizowóné w Balatonőszöd, dze w 2006 rokù Dżurczaniów Frãcëszk, jaczi tëdë béł premiérą Madżarsczi wëgłoszëł niesłôwną Ősôdzką gôdkã. W swòji gôdcë Mòdżor skritikòwół równo Òrbana, jak i Dżurczania za jich związczi z prezidentã Rùsczi Pùtinów Włodzmiérzã, godając, eż "jeden wspiérôł Pùtina z lewiznë, a drëdżi z prawiznë".

Mającô môl 12 łżëkwiata 2026 rokù welacëjô skùńcza sã stolëmną zwënégą Tiszë. Z wińdzeniém 55,26% partëjô ùzwëska 96 mańdatów w jednomańdatowich welôwnych òbéndach a 45 mańdatów z òglowòpaństwòwi lëstë. Wëcmanim to da 141 mańdatów a pòzwòlëło dobëc Tiszë kònstitucijną wikszosc. Je to nôlepszé wińdzenié, jaczi czejkòlwiék òd 1989 rokù ùzwëska pòjedinczô pòliticznô partëjô w Madżarsce. W swòji piérszi gazétni kònferencëjë pò welacëjë Mòdżor ògłoszëł swòji plan państwòwi refòrmë, zapòwiadającë warniãcé znikwiónëch pòdlë négò bez Òrbana "rządów zôkònu" ë "systemë kòntrolów a balansów", a téż pòwôżné pòzmianë w ùchwalóny w 2011 rokù bez Fidesz kònstitucëji. Jednym z jegò kònstitucëjnych bédënków je ògréńczenié mòżëbnych kadencëjów na stanowiszczu premiérë do dwóch.

Òbczas piérszi òd dwóch lat wëdowiédzë na piérszim karnôlù madżarsczi pùblëczni telewizëjë Mòdżor skritikòwôł wiadłowi part Duna Média za felënk rzetelnotë, przërôwnując wiadłowé serwisë pùblëcznych sztacëjów do nazëstowsczégò a nordowòkòrejańsczégò rozpòmiónù a dodając, eż "kôżdi Madżara zasłëgóje na pùblëczné medija Zapòwiédzôł òn równoczasno zawieszenié wszëtczich wiadłowich programów w madżarsczich pùblëcznich mediach "do czasu warniãcégò jich pùblëcznégò charakteru". Pòdlë jegò słów, òd séwnika 2024 rokù miôł òn miec fùl zablokòwóny przëstãp do pùblëcznich mediów, bez wzglãd na òstawienié Fideszu a wëstãpienié procëm swòji dôwni partëjë.

Premiéra Madżarsczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Krótkò pò dobëcém Tiszë Mòdżorów Pioter pòtkôł sã z prezidentã Madżarsczi Szuljoków Tomôszã, jaczi designowôł gò na premiérã, pòwiérzającë mù misëjã ùsôdzeniégò nowégò przédnictwa. Òbczas zéńdzeniégò Mòdżor skritikòwôł prezidenta, cwierdzącë, eż òn "nie je gòdny reprezentowaniégò jednotë madżarsczégò nôrôdù" a wëzwôł gò do wëpòwiedzeniégò słëżbë zarôzka pò pòwòłaniém nowégò przédnictwa, co Szuljok mô rozważac. Òkróm tégò Mòdżor wëzwôł do paszënkù téż jinszich wëższëwników pòwòłónëch bez ùstãpùjącé Òrbanowé przédnictwa, m.jin. przédnégò prokùratora. Pòdlë planów Mòdżorów Pioter mô fòrmalno òbjąc fónkcjã premiérë Madżarsczi 9 maja 2026 rokù.

Pòliticzni pòzdrzatk

[edicëjô | editëjë zdrój]

Mòdżorów Pioter je òpisëwóny jakno kònzerwatiwny liberôł. Ze swòją dôwną partëją parłãczi gò deklarowóné przërzeszenié do madżarsczi kùlturë ë nôrôdnych wôrtnotów a bëcé procëm nielegalnémù wëchôdnictwù do Madżarsczi. W ti slôdni sprawie Mòdżorów je lubòtnikã nawetka barżi radikalni pòliticzi, jak Òrbanowô, zapòwiadającë copniãcé wszëtczich zezwòlënków na bëtnotã w Madżarsce, jaczé lëdzóm bùten EÙ miôł wëdóné Fidesz. Spòdlową zjinaką je proùnijnô pòstawa Mòdżora, jaczi deklarëje skùńczënié cygniãtégò bez Òrbana sztridu z ùnijnima wëższëznama, òprzestanié tak czãstégò wëzwëskiwaniégò prawa weta, jak robił to Òrban a wejscé Madżarsczi do Eùropejsczi Prokùraturë. Mòdżorów deklarëjë téż chãcbã wprowadzeniégò eùro zamiast mdącégò madżarsczim państwòwim dëtkã fòrinta. Òpòwiôdô sã òn téż za ògréńczeniém energeticzni zanôlëżnoscë òd Rùsczi, równak bez rozrzesziwaniégò ùgôdënków z Rùską Federacëją a bez fùl paszënkù z rùsczégò gazu ë petrolczi. Nimò, eż Mòdżorów nie je procëm doparłãczéniu Ùkrajińsczi do Ùnijë, je òn procëm przëjimniãcu ji ùlëtczoną stegną, z pòminiãcém niechtërnych procedur. Tak jak Òrbanów, Mòdżorów mô téż starã ò Madżarów żëjących na òbéńdach dôwni Krónë sw. Sztefóna, jaczi leżą bùten dzysdniowi Madżarsczi. Zapòwiédzôł òn dalszą biôtkã ò prawa madżarsczi mienszëznë na Pòdkarpacczi Rëszë (dzys w òbrëmienim Ùkrajińsczi)a rëmniãcé ùkrajińsczégò jãzëcznégò ùstôwù, jaczi ògréńczô madżarską szkòłowiznã na Pòdkarpacczi Rëszë. Przińdny premiéra Madżarsczi wëwòłôł téż spiérczi na Słowacczëznie, naziwającë ją w swòji wëpòwiedzë 'Felvidék'. Na pòzwa pòchôdô z czasów Krónë sw. Sztefóna a òznôczô "Gòrną Madżarskã". Pò tim, jak słowacczé pòliticë wërażelë òbùrzenié ną pòzwą, ùżiwóną m.in. bez procëmsłowacczé strzodowiszcza w Madżarsce, Mòdżorów barnił ji ùżëcô, dokôzującë, eż "mô ònô historiczné ùdokôznienié".

Òsobisté żëcé

[edicëjô | editëjë zdrój]

Mòdżorów Pioter béł żeniałi z Wòrgòwną Juditą, minystérką sprawiedlëwòtë w czwiôrtim rządzë Òrbanów Wiktora w latach 2019-2023. Para pòzna sã 1 łżëkwiata 2005 rokù na rozegracëjë, a w 2006 rokù wza zdënk. Òni mają trójkã dzecy, z jaczich jedno ju je dozdrzeniałé. W strëmiannikù 2023 rokù Mòdżorów a Wòrgòwnô ògłoszëlë rozpart. Dzys je òn zrzeszóny z jinszą òsòbą. Pòdlë swòjégò majątkòwégò òswiadczenkù z lëpińca 2025 rokù Mòdżorów Pioter mô trzë mieszkania, garaż ë lożą parcelã, a òkróm tegò jinwesticëjë, òbszcządã ë dëtczi ò wôrtnocë 86,4 miliónów fòrintów (kòl 1 382 400 złotëch a 341 280 kanadijsczich dolarów).

Òbskarżenia ò domòcą przemòc

[edicëjô | editëjë zdrój]

W dniu ùjawnieniégò bez Mòdżora nagriwczi, dze jegò dôwnô białka gôdô ò roli Rogana w Szadlerowò-Wôlnerowi sprawie, Wòrgòwnô napisa dwa wpisënczi na Facebookù, dze òbskarża dôwnégò chłopa ò psychiczné a fizyczné znãcanié sã nad nią òb jich małożeństwò. Tegò samégò dnia òb wieczór na YouTubòwim karnôlù Frizbi TV, Wòrgòwnô òpòwiédza wicy drobnotów. Pòdlë ji słów, Mòdżorów miôł ją zakluczac w jizbie bez ji zgòdë, pòpchnąc ją na dwiérzë òb ji cążã a chòdzëc pò jich mieszkaniém, machającë nożã. Wierã miôł òn téż rôz simùlowac sãzabicé bez nôddôwkòwanié medicinów, równak ga ùrzasłô Wòrgòwnô hala retowny pòszëk, "nieprzëtómny" Mòdżorów wstôł a pònëkôł przed retôrzama w piżamach do aùtôła. Mòdżor nazwôł ne òbskarżenia "klapą" a scwierdzëł, eż Wòrgòwnô bëłô szantażowónô bez przédnictwò a cawnô akcëjô mia na célù zdiskreditowanié gò bez Fidesz a òdwrócenié spòlëznowégò bôczënkù òd nagriwków.

Welacëjné wińdzenia

[edicëjô | editëjë zdrój]
Welacëjô Welacjowi kòmitet Òrgan Òbéńda Wińdzenié
2024 Tisza Eùropejsczi Parlameńt X kadencëjë Madżarskô Lësta:
1 352 699 (29,6%)
[1][2]
2026 Tisza Nôrôdné Zéńdzenié 3. òbéńda Bùdapesztù 43 112 (63,67%) [3]

Òbaczë téż

[edicëjô | editëjë zdrój]
  1. Madżarsczi welôwny ùstôw do Eùropejsczégò Parlamentu przewiduje zômkłé lëstë. Òznôczô to, eż welôwnicë mògą welowac blós na cawną lëstã, a nié na kònkretnégò kandidata. Na skùtk wińdzeniégò welacëjë Tisza ùzwëska 7 mańdatów, z jaczich jeden òstôł òbjimniãti bez Mòdżorów Piotera jakno piérszégò na lësce.
  2. Madżarskô Welôwnô Kòmisëjô- Wińdzenié welacëjë do Eùropejsczégò Parlamentu, vtr.valasztas.hu
  3. 3. òbéńda Bùdapesztù- 12. dzél Bùdapesztù, Krajowé Welôwné Bióro vtr.valasztas.hu.

Bùtnowé pòwrózczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Commons: Mòdżorów Pioter – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons