Kanada
|
Kanada
Canada
|
|||
|---|---|---|---|
|
|||
| Mòtto: A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza) |
|||
| Himn: O, Canada (Kanado) |
|||
 |
|||
|
Spòdlowé pòdôwczi
|
|||
| Òficjalny jãzëk | angelsczi, francësczi i môlowé jãzëczi[1][2] | ||
| Stolëca | Òttawa | ||
| Fòrma państwa | mònarchiô | ||
| Kònstitucjô | Kònstitucjô Kanadë | ||
| Mònarcha | Karól III | ||
| Gùbernatór | Louise Arbour | ||
| Premiéra | Mark Carney | ||
| Data ùsadzeniô | 1 lëpińca 1867 | ||
| Wiéchrzëzna | 9.976.140 km² | ||
| Lëdztwò (2016) | 35.151.728 | ||
| Dëtk | Kanadejsczi dolar (CAD) | ||
| Czasowô cona | UTC -3,5 do -8 | ||
| Nôrodné swiãto | 1 lëpińca (Canada Day) | ||
| Kòd ISO 3166 | CA | ||
| Internet | .ca | ||
| Aùtowi kòd | CDN | ||
| Telefón | +1 | ||
Kanada (an. i fr. Canada) – państwò w Nordowi Americe. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je Òttawa, a nôwikszima gardama są Toronto, Mòntreal i Vancouver.
Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, Francëskô òddała wikszosc swòjich kòloniów w Nordowi Americe w 1763[pòtrzébny przëpis]. Samòstójnota Kanadë òd Wiôldżi Britanie naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã[3]. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù[4]. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj.
W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni First Nations (Pirszé Nôrodë) tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich.
W Kanadze mieszkają téż Kaszëbi. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m.jin. kòloniã Wilno i miastkò Barry's Bay w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Swiatowi Zjôzd Kaszëbów.
Galeriô
[edicëjô | edituj kòd]- Galeriô Kanadë
Òlimpijsczi stadion w Montrealu
Parliament Hill
Wòdospadë Niagara
Klón
Lëdze Nain
Wilno, Ontario
Bòber
Jezoro Moraine
Wòdospadë Niagara – krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑ Official Languages, ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.
- ↑ Official Languages, wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.
- ↑ CONSTITUTION ACT, 1867, 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.
- ↑ Canada Act 1982, 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.
Bùtnowé pòwrózczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Kanada – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa i teritoria w Nordowi, Westrzédny i Pôłniowi Americe | |
|---|---|
| Nordowô Amerika | Kanada | Zjednóné Stanë Americzi | Grenlandiô | Bermudë (Wiôlgô Britaniô) | Saint-Pierre ë Miquelon (Francjô) | |
| Westrzédnô Amerika | Belize | Gwatemala | Honduras | Kòstarika | Meksyk | Nikaragùa | Panama | Salwadór | |
| Karajibë | Antigùa i Barbùda | Bahamë | Barbados | Dóminika | Dóminikańskô Repùblika | Grenada | Hajiti | Jamajka | Kùba | Pòrtorikò (USA) | Saint Kitts i Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent i Grenadinë | |
| Pôłniowô Amerika | Argentina | Bòliwiô | Brazyliô | Chile | Ekwadór | Gùjana | Kòlumbiô | Paragwaj | Peru | Surinam | Trinidad ë Tobagò | Ùrugwaj | Wenezuela | |
| Zanôléżné teritoria: | Francjô: Gwadelupa, Martinika, Saint-Martin| Niderlandë: Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten | Wiôlgô Britaniô: Anguilla, B. Dzewiczé Òstrowë, Kajmanë, Montserrat | USA: Dzewiczé Òstrowë | |
- 🚧To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.